Bà Bầu Bị Trĩ Sinh Thường Có An Toàn Cho Mẹ Và Con Không?

Trong hầu hết các trường hợp, bà bầu bị trĩ sinh thường vẫn được kiểm soát một cách an toàn. Tuy nhiên, theo quan điểm Đông y, mức độ nghiêm trọng của trĩ phụ thuộc vào sự hư suy của khí huyết và tạng phủ. Vì vậy, việc quản lý trĩ khi mang thai cần sự kết hợp khéo léo giữa y học hiện đại và các liệu pháp cổ truyền để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con.

Nguyên nhân khiến bà bầu bị bệnh trĩ dưới góc nhìn Đông – Tây y

Bình thường, các mô và tĩnh mạch ở hậu môn đóng vai trò như những “cửa ngõ” điều tiết việc bài tiết phân. Khi các mạch máu này bị viêm, sưng hoặc giãn quá mức, búi trĩ sẽ hình thành. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, trĩ không chỉ là tổn thương tại chỗ mà còn là biểu hiện của tình trạng “khí huyết không thông, thống tắc bất thông”.

Thống kê của Bộ Y tế năm 2017 cho biết, có đến 50% mẹ bầu bị trĩ. Sự hình thành này được giải thích qua các nguyên nhân chính:

• Khí trệ do áp lực thai nhi: Áp lực lớn từ kích thước và trọng lượng của thai nhi, đặc biệt trong giai đoạn 3 tháng cuối, gây cản trở sự lưu thông của kinh mạch, dẫn đến huyết ứ tại vùng hạ tiêu.
• Tỳ vị hư yếu gây táo bón: Sự tăng progesterone làm giãn các cơ ruột, khiến nhu động ruột chậm lại. Trong Đông y, đây là biểu hiện của Tỳ vị vận hóa kém, dẫn đến táo bón kinh niên – tiền đề trực tiếp của bệnh trĩ.
• Tổn thương mạch máu hậu môn: Việc can thiệp rạch tầng sinh môn khi sinh có thể làm đứt đoạn các mạch máu, gây tình trạng huyết ứ cục bộ.
• Khí nghịch khi rặn đẻ: Rặn mạnh trong quá trình sinh con làm khí huyết dồn ép quá mức xuống dưới, khiến các tĩnh mạch vốn đã giãn càng dễ bị sa ra ngoài.
• Chưa hồi phục chính khí: Mang thai lần 2 quá gần lần 1 khiến chính khí và cơ vòng hậu môn chưa kịp hồi phục, làm tình trạng trĩ trầm trọng hơn.

Tham khảo thêm: Bệnh trĩ có lây không? Làm sao phòng ngừa hiệu quả?

Những tác động của bệnh trĩ đối với mẹ và con

Hậu môn tuy gần tử cung nhưng theo nghiên cứu, bệnh trĩ không ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, dưới góc độ Đông y, sức khỏe của mẹ bầu bị trĩ thường đi kèm với tình trạng khí huyết kém, ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường nuôi dưỡng thai nhi:

• Huyết ứ gây nặng nề: Gây cảm giác nặng nề, sưng đau vùng hậu môn, làm trở ngại cho việc di chuyển và bài tiết, khiến mẹ bầu luôn trong trạng thái mệt mỏi.
• Can khí uất kết: Sự khó chịu kéo dài khiến tâm lý mẹ bầu dễ thay đổi, dễ cáu gắt, bực bội, ảnh hưởng đến sự yên ổn của thai nhi.
• Thiếu máu do mất huyết: Nếu trĩ nặng gây đại tiện ra máu (huyết nhiệt), mẹ bầu dễ bị thiếu máu, da dẻ xanh xao, cơ thể suy nhược.

Bà bầu bị trĩ sinh thường được không?

Việc quyết định sinh thường hay sinh mổ sẽ dựa trên sự cân bằng giữa sức khỏe của mẹ (chính khí) và tình trạng của búi trĩ (tà khí thực).

Với bà bầu bị trĩ cấp 1 và 2 (Thể nhẹ – Khí huyết ứ trệ nhẹ)

Nếu sức khỏe ổn định, mẹ bầu vẫn được khuyến khích sinh thường. Theo Đông y, sinh thường giúp khí huyết lưu thông tự nhiên, tốt cho quá trình hồi phục sau này. Tuy nhiên, mẹ cần lưu ý sức rặn khi sinh có thể làm búi trĩ sa thấp hơn. Việc vệ sinh bằng các loại thảo dược sát khuẩn sau sinh là cực kỳ quan trọng để tránh nhiễm trùng.

Với bà bầu bị trĩ cấp 3 và 4 (Thể nặng – Khí hư hạ hãm)

Trong trường hợp búi trĩ đã sa ra ngoài và không thể tự co lên, các bác sĩ thường khuyên sinh mổ. Sinh thường lúc này có thể gây vỡ các mạch máu (vỡ tĩnh mạch trĩ), dẫn đến mất máu cấp. Hơn nữa, sau khi rặn đẻ, tình trạng “khí hạ hãm” càng nghiêm trọng khiến búi trĩ sưng nề, đau đớn dữ dội, gây khó khăn cho việc chăm sóc bé sau sinh.

Tham khảo thêm: Bệnh trĩ nội và trĩ ngoại? Phân biệt các cấp độ của bệnh trĩ

Cách trị bệnh trĩ khi mang thai theo hướng bảo tồn

Để bảo vệ thai nhi, Đông y ưu tiên các phương pháp điều chỉnh chế độ sinh hoạt và dùng thảo dược lành tính để “nhuận tràng, thông tiện, hoạt huyết, chỉ thống”.

• Điều dưỡng sinh hoạt: Tránh rặn và ngồi quá lâu. Tập thói quen đại tiện vào khung giờ cố định để thiết lập lại nhịp sinh học của đại trường.
• Thực trị (Dinh dưỡng): Tăng cường thực phẩm có tính nhuận như khoai lang, rau mồng tơi, đu đủ chín… Uống nhiều nước để thanh nhiệt, hóa trệ.
• Liệu pháp xông ngâm thảo dược: Ngâm vùng hậu môn với nước ấm hoặc các loại lá như trầu không, chè xanh giúp hoạt huyết, giảm sưng đau búi trĩ rất hiệu quả.
• Tư thế ngủ: Nằm nghiêng sang trái để giảm áp lực của tử cung lên tĩnh mạch chủ dưới, giúp máu từ phần dưới cơ thể lưu thông về tim dễ dàng hơn, giảm ứ đọng tại hậu môn.

Chữa bệnh trĩ sau sinh như thế nào để triệt để?

Sau khi sinh, khi cơ thể người mẹ bắt đầu hồi phục (giai đoạn hậu sản), việc điều trị trĩ cần tập trung vào việc bồi bổ khí huyết và làm co búi trĩ.

• Hồi phục vùng đáy chậu: Thực hiện các bài tập nhíu hậu môn (Kegel) để tăng cường sức cơ, giúp búi trĩ co lên tự nhiên.
• Thận trọng với thuốc: Trong 6 tháng đầu cho con bú, nên ưu tiên các phương pháp Đông y lành tính. Tránh lạm dụng thuốc giảm đau cấp tốc vì có thể bài tiết qua sữa mẹ.
• Xử lý tận gốc táo bón: Không nên nhịn đại tiện vì sợ đau, điều này chỉ làm phân khô cứng hơn, gây tổn thương nặng nề hơn khi đi ngoài.
• Ưu tiên Nam dược: Các bài thuốc Đông y gia truyền với thành phần từ thiên nhiên không chỉ giúp xử lý triệu chứng đau, chảy máu mà còn giúp thanh nhiệt cơ thể, rất tốt cho phụ nữ sau sinh thường bị nhiệt miệng, nóng trong.

Tóm lại, bà bầu bị trĩ hoàn toàn có thể sinh thường an toàn nếu biết cách quản lý bệnh từ sớm. Việc kết hợp giữa sự theo dõi y tế hiện đại và các liệu pháp Đông y bảo tồn sẽ giúp mẹ bầu vượt cạn nhẹ nhàng, bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé một cách vẹn toàn nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• 10 cách chữa bệnh trĩ sau sinh (lòi dom) hiệu quả nhất
• Lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sau mổ trĩ – Chi tiết A-Z