Mào tinh hoàn là gì? Cấu tạo và bí ẩn tàng tinh dưới góc nhìn Đông y

Mào tinh hoàn là một bộ phận của hệ thống sinh dục nam, đóng vai trò quan trọng trong thực hiện chức năng sinh sản. Tuy nhiên cơ quan này có thể bị viêm nhiễm, làm tăng nguy cơ vô sinh.

Mào tinh hoàn là gì? Vị trí và cấu tạo dưới lăng kính y học

Mào tinh hoàn là một khối ống mỏng được cuộn chặt, mang tinh trùng di chuyển từ tinh hoàn đến ống dẫn tinh trong hệ thống sinh sản nam. Nó có hình lưỡi liềm gồm các ống mỏng nằm bên trong bìu và ngay phía sau tinh hoàn.

Dưới góc độ Đông y, khu vực này thuộc quản lý của kinh Can và kinh Thận. Can chủ về sơ tiết, điều đạt khí cơ; Thận chủ về tàng tinh, quản lý chức năng sinh dục và phát dục. Bất kỳ sự rối loạn nào của hai tạng này đều có thể dẫn đến những bất thường tại vùng bìu và các ống dẫn tinh.

Về mặt giải phẫu, toàn bộ khối của mào tinh hoàn là một ống đơn dài từ 5 – 6m. Khi cuộn chặt, toàn bộ khối chỉ dài khoảng 4cm. Cấu tạo của nó được chia làm 3 bộ phận chính:

• Đầu mào tinh: Nằm ở gần đỉnh tinh hoàn là khu vực rộng nhất, nhận tinh trùng từ các ống dẫn tinh của tinh hoàn.
• Thân mào tinh: Có đường kính hẹp hơn một chút so với phần và đi xuống dọc theo mép sau của tinh hoàn.
• Đuôi mào tinh: Đây là đoạn cuối cùng và được nối trực tiếp với các ống dẫn tinh.

Một tấm mô mỏng được gọi là tunica vagis giúp tách lớp mào tinh hoàn ra khỏi tinh hoàn. Các bức tường của mào tinh hoàn thì sẽ được lót trong biểu mô trụ pseudostratified.

Y học cổ truyền quan niệm “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”. Một khi khí huyết tại kinh lạc đi ngang qua mào tinh hoàn bị đình trệ, người bệnh sẽ cảm thấy đau nhức, sưng tấy, phản ánh sự mất cân bằng giữa chính khí và tà khí bên trong cơ thể.

Tìm hiểu về chức năng của mào tinh hoàn và sự tàng tinh

Chức năng chính của mào tình hoàn là lưu trữ và hoàn thiện tinh trùng được chuyển từ tinh hoàn tới. Trong Đông y, quá trình này liên quan mật thiết đến công năng “Thận tàng tinh”. Tinh là cơ sở vật chất của sự sống, cần được nuôi dưỡng trong môi trường ổn định về nhiệt độ và khí huyết.

• Đầu tiên, tinh trùng sẽ được chuyển từ tinh hoàn vào mào tinh. Lúc này, tinh trùng còn rất loãng do đi kèm với một lượng lớn chất lỏng.
• Khi đã được chuyển đến mào tinh, các cơ trơn tại cơ quan này sẽ đẩy tinh trùng đi dọc theo các ống dẫn với sóng nhu chậm.
• Tinh trùng sẽ từ từ được đi qua toàn bộ chiều dài của mào tinh trong khoảng thời gian 2 tuần.
• Trong vòng 2 tuần này, tinh trùng sẽ được cung cấp các chất dinh dưỡng tiết ra từ niêm mạc mào tinh và đồng thời được ủ cho đến khi trưởng thành.
• Các tinh trùng bị khiếm khuyết và chết, cùng với hầu hết chất lỏng được cơ thể hấp thu lại nhằm làm cô đặc cũng như nâng cao chất lượng tinh trùng.

Thông thường, tinh trùng sẽ được lưu trữ ở trong mào tinh trong vòng 1 tháng. Sau khoảng thời gian này, nếu không được sử dụng thì nó sẽ hết hạn. Lúc này, niêm mạc mào tinh sẽ hấp thu lại và nhận vào các tinh trùng mới hơn để thay thế. Quá trình sinh tân, đổi cũ này đòi hỏi sự điều hòa nhịp nhàng của Can khí và Thận khí.

Các vấn đề bệnh lý liên quan đến mào tinh hoàn qua góc nhìn căn nguyên

Bệnh lý thường gặp nhất ở cơ quan này chính là viêm mào tinh hoàn. Đông y thường xếp chứng này vào phạm vi “Sán khí” hoặc “Tử ung”. Đặc trưng của bệnh lý này chính là tình trạng sưng viêm xảy ra khu trú ngay tại mào tinh hoàn.

Dưới góc độ chuyên môn, nguyên nhân hình thành bệnh thường do:

• Thấp nhiệt hạ chú: Chế độ ăn uống không điều độ hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu khiến thấp nhiệt tích tụ, dồn xuống vùng hạ tiêu gây sưng nóng, đau đỏ.
• Khí trệ huyết ứ: Do chấn thương hoặc tình chí uất kết khiến huyết quản tại vùng bìu bị tắc nghẽn.
• Ngoại tà xâm nhập: Phong, hàn, thấp tà thừa cơ cơ thể suy yếu (chính khí hư) mà xâm nhập vào kinh mạch.

Cần chú ý đến một số biểu hiện thường gặp để kịp thời đánh giá:

• Sưng đỏ hay có cảm giác ấm nóng ở vùng bìu.
• Đau ở 1 bên tinh hoàn, đau tăng khi vận động hoặc đi tiểu (khí huyết không lưu thông).
• Ớn lạnh, sốt cao (biểu hiện của sự giao tranh giữa chính khí và tà khí).
• Khó chịu vùng bụng dưới và xương chậu (can kinh đi qua khu vực này).

Mào tinh hoàn là nơi dự trữ và nuôi lớn tinh trùng. Vì vậy bất kỳ vấn đề nào xảy ra ở cơ quan này cũng có thể liên quan trực tiếp đến chức năng sinh sản. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường giúp chúng ta có hướng can thiệp đúng đắn, bảo vệ nguồn nhựa sống cho cơ thể.

Lời căn dặn về chăm sóc và phòng ngừa

Để giữ cho hệ thống sinh sản luôn khỏe mạnh, người bệnh cần chú ý điều chỉnh lối sống. Việc giữ tâm thế thoải mái giúp Can khí điều đạt, tránh uất kết. Bên cạnh đó, cần hạn chế các thực phẩm cay nóng, kích thích để tránh tích tụ thấp nhiệt tại hạ tiêu. Việc thăm khám định kỳ khi có dấu hiệu bất thường là vô cùng cần thiết để bảo vệ chính khí của cơ thể.

Tìm hiểu thêm:

• Viêm mào tinh hoàn kiêng gì trong sinh hoạt, ăn uống?
• Nang mào tinh hoàn là gì, có sao không? Cách chữa hiệu quả

Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường tại vùng bìu gây đau nhức hoặc lo lắng về chức năng sinh sản, Anh Em nên chủ động kết nối để được tư vấn về lộ trình điều dưỡng khí huyết phù hợp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.