Bệnh Viêm Da Cơ Địa Có Di Truyền Không? Điều Cần Biết

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bệnh viêm da cơ địa có di truyền không là vấn đề được rất nhiều người thắc mắc. Bởi không ít trường hợp có sự trùng hợp về việc mắc bệnh giữa các thế hệ như ông bà, bố mẹ và con cái.

viêm da cơ địa có di truyền không
Tìm hiểu bệnh viêm da cơ địa có di truyền không, nên làm gì để tránh tái phát

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, viêm da cơ địa (hay còn gọi là Tạng độc, Ngưu bì la) không chỉ là câu chuyện của lớp da bên ngoài. Đó là hệ quả của sự mất cân bằng bên trong cơ thể, nơi mà “tiên thiên bất túc” (yếu tố di truyền từ cha mẹ) kết hợp với “hậu thiên điều dưỡng” không tốt tạo điều kiện cho phong – nhiệt – thấp – độc xâm nhập. Việc hiểu rõ căn nguyên di truyền giúp bà con chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cho thế hệ mai sau.

“Trong suốt hơn 40 năm làm nghề, tôi gặp không ít gia đình mà từ đời ông bà đến đời cháu đều khổ sở vì ngứa ngáy, bong tróc da. Y học hiện đại gọi đó là di truyền gen, còn Đông y chúng tôi coi đó là phần ‘huyết nhiệt’ hoặc ‘tạng phủ suy yếu’ được truyền lại. Tuy nhiên, bà con đừng quá lo lắng, di truyền chỉ là cái gốc, còn việc bệnh có bùng phát hay không lại phụ thuộc rất nhiều vào cách chúng ta giữ gìn tỳ vị và khí huyết hằng ngày.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Bệnh viêm da cơ địa có di truyền không? Giải mã từ gen đến huyết thống

Theo các nghiên cứu y khoa hiện đại, bệnh viêm da cơ địa có di truyền. Điều này được giải thích qua sự rối loạn các nhiễm sắc thể và đột biến gen mã hóa Filaggrin – một loại protein thiết yếu giúp gắn kết tế bào thượng bì. Khi thiếu hụt protein này, “hàng rào” bảo vệ da bị lung lay, khiến ngoại tà (vi khuẩn, bụi bẩn) dễ dàng xâm nhập.

Tùy theo từng trường hợp cụ thể mà tỷ lệ di truyền bệnh sẽ khác nhau:

  • Trường hợp cả bố lẫn mẹ đều bị viêm da cơ địa thì tỷ lệ di truyền cho thế hệ sau rất cao, lên đến 80%.
  • Trường hợp nếu chỉ có bố hoặc mẹ mắc bệnh thì tỷ lệ mắc bệnh ở đời con là từ 50 – 60%.
  • Trường hợp nếu bố hoặc mẹ không có ai mắc bệnh, nhưng trong dòng họ có người mắc bệnh thì tỷ lệ này là dưới 50%.
  • Theo một nghiên cứu, những người sinh đôi cùng trứng sẽ có tỷ lệ mắc bệnh khoảng 77%, sinh đôi khác trứng thì tỷ lệ này chỉ khoảng 15%.

Dưới góc nhìn Đông y, di truyền được xem là “phúc họa” từ tạng phủ của đấng sinh thành. Nếu cha mẹ có thể trạng huyết nhiệt, tỳ hư, thì con cái sinh ra dễ có cơ địa nhạy cảm, huyết hư phong táo, làm cho da dẻ khô ráp, dễ sinh uất kết mà thành bệnh.

bệnh viêm da cơ địa là bệnh lý di truyền
Bệnh viêm da cơ địa là bệnh lý di truyền, tỉ lệ mắc bệnh ở trẻ lên đến 80%

Bệnh viêm da cơ địa có lây không? Hiểu đúng để không kỳ thị

Bên cạnh vấn đề di truyền, “viêm da cơ địa có lây không” là nỗi trăn trở của nhiều người khi thấy làn da bệnh nhân đỏ ửng, rỉ dịch. Thực tế, bệnh không có khả năng lây lan từ người sang người khác thông qua tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp.

Đông y giải thích rằng đây là bệnh “nội sinh” kết hợp “ngoại tà”. Bệnh bùng phát khi chính khí (sức đề kháng) suy yếu, tạo điều kiện cho các yếu tố sau xâm nhập:

  • Phong nhiệt, Thấp nhiệt: Tiếp xúc với hóa chất, chất tẩy rửa, mỹ phẩm kém chất lượng… giống như việc đổ thêm dầu vào lửa cho uất kết dưới da.
  • Ngoại độc từ môi trường: Khói bụi, nguồn nước bẩn, tia cực tím tác động làm hao tổn tân dịch, khiến da mất đi lớp bảo vệ tự nhiên.
  • Nội thương tạng phủ: Ăn uống không điều độ làm tổn thương Tỳ vị, khiến thấp nhiệt ứ trệ, phát ra ngoài da thành mụn mủ, tiết dịch.

“Nhiều bà con cứ thấy ai bị đỏ da, ngứa ngáy là sợ lây, thực ra tội cho người bệnh lắm. Viêm da cơ địa là do cái chất bên trong cơ thể họ không thuận, gặp lúc môi trường thay đổi hay ăn đồ lạ mà phát ra thôi. Thay vì lo sợ lây nhiễm, chúng ta nên chú trọng vào việc dưỡng huyết, thanh nhiệt và giữ cho tỳ vị khỏe mạnh để ‘chính khí tồn nội, tà bất khả can’ – khi cơ thể khỏe thì bệnh tự lui.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Phòng tránh bùng phát viêm da cơ địa bằng phép trị từ gốc

Với những người mang gen di truyền, triệu chứng thường bùng phát sớm và dai dẳng. Để kiểm soát “con ngựa bất kham” này, việc kết hợp chế độ sinh hoạt và dưỡng sinh Đông y là vô cùng cần thiết.

Về chế độ ăn uống: Dưỡng tỳ, thanh nhiệt

Chế độ ăn uống trong Đông y không chỉ là cung cấp dinh dưỡng mà còn là cách điều hòa âm dương:

  • Tăng cường thực phẩm mát: Bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin để thanh nhiệt, giải độc tự nhiên. Các loại quả như bưởi, cam, hay rau má, khổ qua rất tốt cho người huyết nhiệt.
  • Bổ sung tân dịch: Uống đủ 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày. Nước lọc, nước ép rau củ hay các loại trà thảo mộc (như trà hoa cúc, trà atiso) giúp mát gan, lợi tiểu, đào thải độc tố ra ngoài thay vì phát qua da.
  • Kiêng kỵ đồ “phát vật”: Tránh tuyệt đối các thực phẩm dễ gây kích ứng, tích tụ thấp nhiệt như hải sản, thịt bò, đồ cay nóng, rượu bia. Những thứ này khiến “tâm hỏa vượng”, làm cơn ngứa trở nên dữ dội hơn.
viêm da cơ địa có di truyền không
Ăn nhiều hoa quả, rau xanh; hạn chế tiêu thụ thực phẩm dị ứng, có khả năng gây phản ứng viêm

Về chế độ sinh hoạt: Giữ da như giữ ngọc

Làn da của người viêm da cơ địa rất mỏng manh, cần được chăm sóc theo nguyên tắc “nhẹ nhàng – sạch sẽ”:

  • Vệ sinh đúng cách: Tắm rửa hằng ngày bằng nước ấm vừa phải (không quá nóng làm mất lớp dầu tự nhiên). Ưu tiên dùng các loại lá tắm thảo dược hoặc xà phòng chiết xuất tự nhiên để sát khuẩn nhẹ nhàng mà không bào mòn da.
  • Bảo vệ làn da: Tránh xa các dị nguyên như phấn hoa, lông thú vật, khói bụi. Khi ra ngoài, cần che chắn kỹ để tránh “hàn khí” hoặc “nhiệt độc” xâm nhập trực tiếp vào lỗ chân lông.
  • Dưỡng ẩm thường xuyên: Sử dụng kem bôi thảo dược lành tính để cấp ẩm, giúp da không bị “phong táo” (khô nứt). Một làn da đủ ẩm chính là hàng rào vững chắc nhất chống lại ngoại tà.
  • Rèn luyện thể chất: Các bài tập nhẹ nhàng như Yoga, đi bộ hoặc Thiền giúp lưu thông khí huyết, giải tỏa căng thẳng (stress cũng là một tác nhân làm bệnh nặng thêm theo thuyết tâm thân của Đông y).

“Tôi vẫn thường dặn bệnh nhân của mình: ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’. Đừng quá áp lực về việc mình mang gen di truyền. Hãy coi việc chăm sóc da và ăn uống thanh đạm là một lối sống lành mạnh. Khi bà con biết cách lắng nghe cơ thể, điều hòa hơi thở và giữ cho tâm trí nhẹ nhõm, thì dù có di truyền, bệnh cũng sẽ ngủ yên và không làm phiền đến cuộc sống của chúng ta.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Hy vọng với những chia sẻ trên, bà con đã có cái nhìn thấu đáo về việc bệnh viêm da cơ địa có di truyền không. Dù yếu tố tiên thiên là không thể thay đổi, nhưng bằng sự tận tâm chăm sóc và hướng đi đúng đắn từ Y học cổ truyền kết hợp hiện đại, chúng ta hoàn toàn có thể làm chủ sức khỏe làn da. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bà con nên tìm đến những cơ sở chuyên khoa uy tín để được tư vấn lộ trình điều trị “tận gốc” nhất.

Có thể bạn quan tâm

Chia sẻ:
Viêm Da Cơ Địa Ở Đầu: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Điều Trị

Viêm da cơ địa ở đầu là tình trạng viêm nhiễm da đầu gây ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ, đôi…

Trung tâm Thuốc dân tộc và bài thuốc Nam chữa viêm da cơ địa nổi tiếng Bài Thuốc Nam Chữa Viêm Da Cơ Địa Nổi Tiếng Của Trung Tâm Thuốc Dân Tộc

Đứng trước thực trạng tỷ lệ bệnh nhân á sừng, viêm da cơ địa (hay còn gọi là bệnh chàm…

Kinh Nghiệm Chữa Viêm Da Cơ Địa Kinh Nghiệm Chữa Viêm Da Cơ Địa Lành Bệnh Sau Nhiều Năm

Những kinh nghiệm chữa viêm da cơ địa khỏi sau nhiều năm có thể giúp bạn nắm rõ và lựa…

Viêm Da Cơ Địa Có Để Lại Sẹo Không Và Giải Đáp Của Chuyên Gia

Không ít bệnh nhân thắc mắc liệu bệnh viêm da cơ địa có để lại sẹo không? Dưới góc nhìn…

Sữa Rửa Mặt Cetaphil Có Công Dụng Gì? Điều Trị Viêm Da Tốt Không?

Sữa rửa mặt Cetaphil có công dụng chính là loại bỏ dầu thừa, bã nhờn và bụi bẩn trên bề…

Chia sẻ
Bỏ qua