Cây Xấu Hổ Chữa Bệnh Trĩ – Cách Dùng Và Lưu Ý

Cây xấu hổ chữa bệnh trĩ là bài thuốc dân gian đang được nhiều bệnh nhân áp dụng. Thảo dược này chứa nhiều tanin và các hoạt chất như alkaloids, flavonoid có khả năng giải nhiệt, giảm đau, thu nhỏ búi trĩ. Tuy nhiên, người bệnh cũng nên nhớ một số lưu ý để đảm bảo an toàn khi sử dụng.
Bác sĩ Tuyết Lan
Tại sao lại dùng cây xấu hổ chữa bệnh trĩ?
Cây xấu hổ (hay còn gọi là cây mắc cỡ, hàm tu thảo) là một vị thuốc quen thuộc trong Y học cổ truyền. Theo quan điểm Đông y, dược liệu này có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, quy vào kinh Phế, Tâm, Can, Tì. Với đặc tính lương huyết (làm mát máu), giải độc, tiêu tích, cây xấu hổ thường được dùng để trị các chứng nóng trong, táo bón, thông tiện, giúp giảm đau và hỗ trợ co teo búi trĩ một cách tự nhiên.

Dưới góc nhìn khoa học hiện đại, các nghiên cứu đã tìm thấy trong cây xấu hổ lượng lớn các hoạt chất quý giá như tanin, alkaloids và flavonoid. Tanin có tác dụng làm săn se niêm mạc, kháng khuẩn mạnh mẽ. Trong khi đó, flavonoid đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và làm bền vững thành tĩnh mạch, ngăn chặn tình trạng sưng viêm và ngăn không cho búi trĩ tiếp tục sa giãn. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và cơ sở khoa học giúp bài thuốc từ cây xấu hổ trở thành lựa chọn an toàn cho nhiều người bệnh.
Gợi ý: Người bị bệnh trĩ có nên chạy bộ không? Nên chạy bao nhiêu?
Cách chữa bệnh trĩ bằng cây xấu hổ theo lối cổ truyền
Trong dân gian, người ta thường không chỉ dùng đơn độc cây xấu hổ mà kết hợp cùng rượu trắng để tăng cường hiệu quả dẫn thuốc. Rượu trắng trong Đông y được coi là “tiên tửu” nếu dùng đúng liều lượng, có tính đại nhiệt, giúp khai thông kinh mạch, tán ứ, kích thích khí huyết lưu thông đến vùng hậu môn trực tràng, từ đó làm giảm tình trạng huyết ứ – nguyên nhân chính gây sưng đau búi trĩ.
Người bệnh có thể thực hiện bài thuốc này qua các bước chuẩn bị và bào chế kỹ lưỡng như sau:
Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu
- Cây xấu hổ: 1 nắm to (khoảng 30-50g dược liệu khô).
- Rượu trắng ngon (từ 35-40 độ): 15-20 ml.

Bước 2: Sơ chế và chế biến dược liệu
- Cây xấu hổ dùng toàn thân, mang về rửa sạch đất cát, loại bỏ lá sâu héo.
- Cắt dược liệu thành từng đoạn ngắn cỡ 1-2 đốt ngón tay để dễ chiết xuất hoạt chất.
- Cho dược liệu vào chảo sao vàng đến khi có mùi thơm nhẹ.
- Thực hiện phép “Hạ thổ”: Rải dược liệu đã sao xuống nền đất sạch, úp chảo lên hoặc để nguội tự nhiên. Công đoạn này giúp cân bằng âm dương cho vị thuốc, giảm bớt tính hỏa từ việc sao nóng trước khi dùng.
- Sau khi nguội, bỏ dược liệu vào bát sứ, tưới rượu trắng lên và ngâm trong khoảng 1 ngày để rượu thấm sâu vào lõi thuốc.
- Đem hỗn hợp hấp cách thủy với lửa nhỏ. Khi thấy nước thuốc chuyển sang màu vàng đậm, mùi rượu bay bớt là đạt yêu cầu.
Bước 3: Cách dùng thuốc
- Lọc bỏ bã, lấy phần nước cốt thu được.
- Chia nước thuốc thành 2 phần, uống vào buổi sáng và buổi tối sau bữa ăn.
- Nên uống khi thuốc còn ấm để tăng cường khả năng hấp thụ và hành khí.
- Khi các triệu chứng như đau rát, chảy máu giảm dần, có thể giảm liều lượng. Kiên trì thực hiện trong 1-2 tháng để thấy búi trĩ dần teo nhỏ và ổn định niêm mạc hậu môn.
Bác sĩ Tuyết Lan
Xem thêm: Áp dụng chữa bệnh trĩ bằng diện chẩn hiệu quả như thế nào?
Những lưu ý quan trọng khi chữa bệnh trĩ bằng cây xấu hổ
Mặc dù cây xấu hổ là dược liệu lành tính, nhưng để đạt được hiệu quả tối ưu và tránh những tác động không mong muốn, người bệnh cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:
- Đối tượng sử dụng: Bài thuốc dân gian này mang tính hỗ trợ là chính, phù hợp nhất với người bệnh trĩ ở giai đoạn nhẹ (độ 1, độ 2). Với các trường hợp trĩ nội sa ra ngoài hoặc trĩ ngoại sưng to, cần có sự thăm khám của bác sĩ chuyên khoa.
- Tính kiên trì: Thuốc Nam không cho hiệu quả tức thì như các loại thuốc bôi Tây y. Các hoạt chất cần thời gian để bồi bổ tỳ vị và làm bền thành mạch từ bên trong, do đó người bệnh không nên bỏ dở giữa chừng.
- Chế độ dinh dưỡng (Thực dưỡng): Đông y nhấn mạnh “bệnh tòng khẩu nhập”. Để trị dứt điểm trĩ, cần triệt tiêu táo bón. Hãy uống đủ nước, ưu tiên thực phẩm có tính mát như rau mồng tơi, rau lang, thanh long… Tuyệt đối kiêng các đồ cay nóng, chất kích thích (rượu bia mạnh, cà phê) vì chúng gây tích nhiệt ở đại trường, làm bệnh thêm trầm trọng.
- Chế độ vận động: Tránh đứng lâu, ngồi nhiều một chỗ gây áp lực lên tĩnh mạch hậu môn. Hãy thường xuyên vận động nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông đều đặn toàn thân.
- Thói quen sinh hoạt: Không nên nhịn đại tiện hoặc ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh (lướt điện thoại, đọc báo). Việc này vô tình làm gia tăng áp lực vùng hạ tiêu, khiến búi trĩ dễ sa giãn hơn.
Bác sĩ Tuyết Lan
Dùng cây xấu hổ chữa bệnh là một phương pháp hữu ích và tiết kiệm, nhưng loại cây này hiện nay trong tự nhiên không còn quá dễ tìm ở các khu vực đô thị. Hơn nữa, với sự biến đổi của cơ địa con người thời hiện đại, không phải ai cũng đáp ứng tốt với bài thuốc đơn lẻ này, đặc biệt là khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng (độ 3, độ 4).
Trong những trường hợp bệnh trĩ lâu ngày không khỏi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, người bệnh nên cân nhắc tìm đến các bài thuốc đặc trị có sự phối ngũ nhiều vị thuốc quý. Việc kết hợp nhiều dược liệu theo nguyên tắc “Quân – Thần – Tá – Sứ” sẽ giúp xử lý bệnh toàn diện hơn: vừa tiêu huyết ứ, vừa bồi bổ tỳ vị, tăng cường sức đề kháng để ngăn ngừa tái phát.
Hy vọng những kiến thức về cây xấu hổ trên đây sẽ giúp quý vị có thêm một phương án chăm sóc sức khỏe an toàn từ thảo dược nước Nam. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất để sớm lấy lại sự thoải mái và tự tin.
Bài viết liên quan:
- Cách chữa bệnh trĩ bằng đu đủ có hiệu quả thật không?
- Dùng lá vông chữa bệnh trĩ được không? Chữa bao lâu thì khỏi?
