Biến Chứng Sau Mổ Trĩ (bí Tiểu, Khó Đi Cầu, Chảy Máu) & Cách Xử Lý

Phẫu thuật cắt trĩ vốn được xem là một trong những giải pháp can thiệp ngoại khoa mạnh mẽ nhằm loại bỏ trực tiếp các búi trĩ, giúp người bệnh thoát khỏi sự đau đớn và vướng víu tức thì. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của y học cổ truyền và thực tế điều trị, đây không phải là dấu chấm hết cho căn bệnh này. Rất nhiều trường hợp sau khi rời bàn mổ đã phải đối mặt với những hệ lụy khôn lường, từ bí tiểu, chảy máu cho đến các di chứng ảnh hưởng vĩnh viễn tới chức năng đại tiện.
Phẫu thuật cắt trĩ dưới lăng kính y học: Hiệu quả và Hệ lụy
Trong y học hiện đại, phẫu thuật cắt trĩ được chỉ định như một phương pháp cuối cùng để xử lý các khối tĩnh mạch đã sa giãn quá mức, không còn khả năng co hồi. Về mặt sinh lý học, việc cắt bỏ giúp giải quyết nhanh chóng tình trạng tắc nghẽn vật lý tại hậu môn.

Thông thường, các phương pháp như mổ Longo, Laser, HCPT hay PPH được áp dụng cho bệnh nhân trĩ giai đoạn 3, 4 hoặc khi có biến chứng tắc mạch cấp tính. Tuy nhiên, từ góc độ Đông y, trĩ không chỉ đơn thuần là một khối thịt thừa. Đó là hệ quả của tình trạng khí huyết ứ trệ, tỳ vị hư yếu khiến trung khí hạ hãm, không nâng được các cơ quan (trong đó có tĩnh mạch trĩ) lên vị trí cũ.
Việc cắt bỏ búi trĩ chỉ là “cắt ngọn” của một cái cây đang bị bệnh ở rễ. Nếu huyết hư, thấp nhiệt vẫn còn tích tụ ở đại trường, bệnh chắc chắn sẽ tái phát. Thậm chí, việc can thiệp dao kéo còn dễ làm tổn thương đến kinh lạc vùng hậu môn, dẫn đến những biến chứng mà y học cổ truyền gọi là “chính khí suy kiệt, tà độc xâm nhập”.
Bác sĩ Tuyết Lan

Tham khảo thêm: Chi phí cắt trĩ theo từng phương pháp phẫu thuật [cập nhật 2023]
Giải mã 4 biến chứng sau mổ trĩ theo biện chứng Đông – Tây y
Nhiều người lầm tưởng sau mổ là sẽ “êm xuôi”, nhưng thực tế ống hậu môn là nơi chứa đựng nhiều dây thần kinh nhạy cảm và là cửa ngõ đào thải chất cặn bã, rất dễ bị viêm nhiễm và biến dạng.
1. Xuất huyết (Chảy máu hậu môn)
Tây y giải thích đây là tình trạng cầm máu không kỹ trong mổ hoặc do phân cứng làm rách vết thương. Còn theo Đông y, đây là hiện tượng huyết nhiệt vọng hành (máu nóng đi sai đường) hoặc do tỳ hư bất thống huyết (tỳ yếu không quản lý được máu). Nếu sau mổ bà con vẫn đi cầu ra máu, đó là dấu hiệu của việc tổn thương mạch lạc chưa phục hồi, hoặc do tình trạng thấp nhiệt ở đại trường vẫn còn quá mạnh.
2. Hẹp hậu môn tạm thời và vĩnh viễn
Đây là nỗi ám ảnh của nhiều bệnh nhân. Hẹp tạm thời thường do phản xạ co thắt cơ vòng sau khi bị tác động đau đớn (tê liệt chức năng tạm thời). Tuy nhiên, nguy hiểm hơn là hẹp vĩnh viễn do quá trình hình thành sẹo co kéo. Trong y học cổ truyền, đây là tình trạng kinh lạc bị gián đoạn, khí huyết không lưu thông được để nuôi dưỡng và làm mềm nhu mô, khiến vùng da thịt tại đây trở nên xơ cứng, cản trở đường đào thải của phân.

3. Nhiễm trùng và hoại tử tại chỗ
Hậu môn là vùng “bất tịnh”, luôn tiếp xúc với vi khuẩn từ phân. Nếu vệ khí (hệ miễn dịch) của người bệnh sau mổ bị suy yếu, độc tà sẽ xâm nhập gây sưng, nóng, đỏ, đau. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng thấp nhiệt hóa hỏa sẽ dẫn đến hoại tử, rò hậu môn, thậm chí là kích ứng các tế bào bất thường phát triển.
4. Bí tiểu, khó đi cầu và da thừa phù nề
Sau mổ, nhiều người gặp tình trạng muốn đi mà không đi được, hoặc tiểu tiện khó khăn. Điều này do thuốc tê ảnh hưởng đến bàng quang và phản xạ thần kinh vùng chậu bị rối loạn. Đông y gọi đây là chứng lung bế, do sang chấn sau mổ làm khí cơ bị uất trệ, không thông xuống dưới được.
Bác sĩ Tuyết Lan

Tham khảo thêm: Các cấp độ của bệnh trĩ – cách nhận biết & độ nguy hiểm
Cách xử lý và phòng ngừa biến chứng – Hướng tới sự ổn định lâu dài
Để vết mổ nhanh lành và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, người bệnh cần thực hiện một chế độ “dưỡng sinh” khắt khe, kết hợp giữa chăm sóc vết thương và điều chỉnh tạng phủ bên trong.
1. Triệt tiêu căn nguyên táo bón (Nhuận tràng, thông tiện)
Táo bón là “kẻ thù số 1” của người vừa mổ trĩ. Phân cứng khi đi qua vết mổ sẽ làm rách niêm mạc, gây đau đớn và chảy máu. Bệnh nhân cần uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày để làm mềm phân. Chế độ ăn nên tăng cường các loại thực phẩm giàu chất xơ nhưng dễ tiêu hóa như rau mồng tơi, đu đủ, khoai lang…
Dưới góc nhìn Đông y, cần ưu tiên các loại dược liệu có tác dụng nhuận tràng, sinh tân như Vừng đen, Đương quy để hỗ trợ việc đi cầu tự nhiên, tránh để tích trệ làm áp lực lên vùng hậu môn vừa phẫu thuật.

2. Giữ vệ sinh và áp dụng liệu pháp ngâm xông
Thay vì dùng giấy vệ sinh gây cọ xát, người bệnh nên rửa sạch bằng nước ấm sau mỗi lần đi tiêu. Phương pháp ngâm mông với các loại thảo dược có tính kháng sinh tự nhiên như Hoàng liên, Khổ sâm, trà xanh sẽ giúp sát khuẩn, giảm phù nề và thúc đẩy tuần hoàn máu tại chỗ, giúp vết thương mau khép miệng.
3. Tuân thủ chỉ định và lắng nghe cơ thể
Việc sử dụng thuốc kháng sinh, giảm đau theo Tây y là cần thiết để kiểm soát tình trạng cấp tính. Tuy nhiên, nếu thấy các dấu hiệu bất thường như sốt cao, đau dữ dội, dịch tiết có mùi hôi, bà con cần quay lại bệnh viện ngay lập tức. Đừng quên vận động nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông, tránh nằm một chỗ quá lâu gây ứ trệ mạch máu.
Bác sĩ Tuyết Lan

Bệnh trĩ là một bệnh lý mạn tính có liên quan chặt chẽ đến lối sống và cơ địa. Dù chọn phẫu thuật hay điều trị bảo tồn, điều quan trọng nhất vẫn là sự kiên trì và hiểu đúng về cơ thể mình. Việc kết hợp tinh hoa từ y học cổ truyền sẽ giúp bà con không chỉ lành vết thương bên ngoài mà còn khỏe mạnh từ bên trong, đẩy lùi nỗi lo biến chứng sau mổ.
Có thể bạn quan tâm:
- Cách điều trị trĩ nội độ 2 – [Không cần phẫu thuật]
- Trĩ ngoại tắc mạch là gì? Cách nhận biết và điều trị
