Bệnh Xơ Cứng Bì Có Lây Không, Cần Lưu Ý Gì?

Bệnh xơ cứng bì không lây nhiễm từ người bệnh cho người lành. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây là chứng bệnh nan giải liên quan sâu sắc đến sự suy yếu của tạng phủ và khí huyết. Khi mắc phải xơ cứng bì, người bệnh cần đặc biệt lưu ý đến chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng và liệu trình điều trị để bảo vệ ngũ tạng.

Bệnh xơ cứng bì có lây không? Giải mã theo Đông và Tây y

Xơ cứng bì (Scleroderma) là một bệnh lý tự miễn phức tạp. Đặc trưng của bệnh là tình trạng tăng sinh quá mức Collagen, khiến lớp hạ bì dày lên, mất tính đàn hồi và trở nên khô cứng như vỏ cây.

Về thắc mắc “Bệnh xơ cứng bì có lây không?”, các chuyên gia khẳng định đây KHÔNG phải là bệnh truyền nhiễm. Bệnh không lây qua đường tiếp xúc thông thường, không qua đường máu hay dịch cơ thể. Sự hình thành bệnh hoàn toàn mang tính nội sinh, bắt nguồn từ những xáo trộn bên trong cơ thể.

Dưới góc nhìn của Đông y, xơ cứng bì thuộc phạm vi các chứng “Tý chứng”, “Bì tý” hoặc “Hạc tất phong”. Nguyên nhân không đến từ vi khuẩn bên ngoài mà do:

• Khí huyết ứ trệ: Khi chính khí suy yếu, các ngoại tà như Phong – Hàn – Thấp xâm nhập vào cơ thể, làm tắc nghẽn kinh lạc, khiến khí huyết không thể lưu thông để nuôi dưỡng da lông.
• Tạng phủ suy vi: Đặc biệt là sự suy yếu của Tỳ (chủ cơ nhục) và Phế (chủ bì mao). Tỳ hư không vận hóa được tinh chất, Phế hư không tuyên phát được vệ khí, dẫn đến da dẻ khô héo, xơ cứng và biến sắc.

Các triệu chứng nhận diện sớm

Bệnh thường khởi phát âm thầm với các dấu hiệu mà người bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường:

• Tại da: Da dày lên, căng bóng, mất nếp nhăn tự nhiên, sắc da sạm hoặc trắng bệch (biểu hiện của huyết hư).
• Vận động: Sưng đau các khớp, cứng khớp vào buổi sáng (phong hàn thấp tí).
• Toàn thân: Mệt mỏi kéo dài, chán ăn (tỳ vị hư nhược), sốt nhẹ và sút cân không rõ nguyên nhân.

Những điều cần lưu ý về bệnh xơ cứng bì

1. Các phương pháp điều trị kết hợp

Xơ cứng bì nếu không được kiểm soát tốt sẽ dẫn đến biến chứng nguy hiểm tại ngũ tạng như: xơ phổi (Phế), suy thận (Thận), tổn thương tim (Tâm) và rối loạn tiêu hóa (Tỳ vị). Do đó, việc can thiệp sớm là “chìa khóa” vàng để bảo vệ sự sống.

Y học hiện đại: Tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng thông qua thuốc giãn mạch, thuốc ức chế miễn dịch, và các loại kem làm mềm da chứa hoạt chất sinh học để giảm sự tích tụ Collagen.

Y học cổ truyền: Đi sâu vào bài thuốc “Phù chính khu tà”. Sử dụng các vị thuốc có tác dụng hoạt huyết hóa ứ (như Đan sâm, Đào nhân, Hồng hoa) kết hợp với các vị thuốc bổ dưỡng tạng phủ, giúp thông kinh hoạt lạc, làm mềm hóa các vùng da bị xơ cứng từ bên trong.

2. Chế độ dinh dưỡng: “Dùng thức ăn thay thuốc”

Trong Đông y, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa âm dương. Người bệnh xơ cứng bì cần ưu tiên nhóm thực phẩm giúp lưu thông khí huyết và giàu dưỡng chất:

• Nhóm thực phẩm giàu Omega-3 và Nitric Oxit: Cá hồi, quả bơ, các loại đậu. Theo Tây y, các chất này giúp chống viêm, giãn mạch. Theo Đông y, đây là nguồn dưỡng chất giúp bổ huyết, làm nhuận da.
• Rau má: Chứa hoạt chất Bacoside A giúp kích thích tuần hoàn mô. Bà con có thể dùng rau má dưới dạng nước ép hoặc canh hằng ngày để hỗ trợ làm mềm các tổ chức xơ.
• Vitamin và khoáng chất: Rau xanh, trái cây tươi giúp tăng cường “chính khí”, bảo vệ cơ thể trước tác động của môi trường.

Cần kiêng kỵ: Các loại thực phẩm gây tích tụ nhiệt độc và làm tắc nghẽn khí huyết như đồ chiên rán, thức ăn nhanh, đồ cay nóng, rượu bia và các chất kích thích.

3. Cách chăm sóc và dưỡng sinh tại nhà

Việc điều trị xơ cứng bì là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì trong sinh hoạt hằng ngày:

• Giữ ấm cơ thể: Hàn tà là kẻ thù của xơ cứng bì. Khí lạnh khiến mạch máu co lại, làm tình trạng xơ cứng nặng hơn. Bà con cần đặc biệt giữ ấm tay chân khi thời tiết chuyển mùa.
• Vận động dưỡng sinh: Các bài tập Yoga, đi bộ nhẹ nhàng giúp “khí hành thì huyết hành”. Khi khí huyết lưu thông, các khớp sẽ bớt cứng nhắc, da dẻ sẽ được nuôi dưỡng tốt hơn.
• Tâm lý liệu pháp: “Tâm an thì bệnh mới lui”. Tránh lo âu quá mức vì uất ức sẽ làm can khí ngưng trệ, ảnh hưởng xấu đến quá trình hồi phục.
• Bảo vệ làn da: Tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất độc hại, xà phòng có độ tẩy rửa mạnh. Nên dùng các loại dầu dưỡng tự nhiên để cấp ẩm.

4. Vấn đề mang thai và di truyền

Bệnh xơ cứng bì không có tính di truyền trực tiếp và không lây nhiễm, do đó người bệnh hoàn toàn có thể mang thai. Tuy nhiên, mang thai là một giai đoạn “hao khí tổn huyết” rất lớn đối với phụ nữ.

Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, người bệnh cần lên kế hoạch khi tình trạng bệnh đã ổn định ít nhất 6 tháng, chức năng nội tạng (đặc biệt là tim và phổi) ở mức tốt. Trong suốt thai kỳ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ sản khoa và chuyên gia nội tiết/đông y để điều chỉnh lộ trình chăm sóc phù hợp.

Tóm lại, xơ cứng bì là một thử thách đối với sức khỏe nhưng không phải là “án chung thân” nếu chúng ta biết cách chung sống và điều trị đúng hướng. Sự kết hợp giữa tư duy khoa học của Tây y và tinh hoa biện chứng của Đông y sẽ giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng, ngăn chặn biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo. trungtamthuocdantoc.com khuyến cáo người bệnh không nên tự ý áp dụng các phương pháp điều trị mà cần được sự thăm khám và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Có thể bạn quan tâm:

• Xơ cứng bì toàn thể là gì? Những biến chứng nội tạng cần đề phòng
• Người bị bệnh xơ cứng bì sống được bao lâu? Cách kéo dài tuổi thọ hiệu quả