Xét nghiệm tinh dịch đồ: Hiểu đúng chỉ số để sớm đón tin vui

Xét nghiệm tinh trùng hay còn gọi là xét nghiệm tinh dịch đồ có thể hỗ trợ phát hiện đến 20% trường hợp vô sinh ở nam giới và khoảng 40% trường hợp cả hai vợ chồng gặp vấn đề về thụ tinh.

Xét nghiệm tinh trùng là gì theo góc nhìn y học?

Xét nghiệm tinh trùng, hay xét nghiệm tinh dịch đồ, là phương pháp cận lâm sàng quan trọng nhằm phân tích sức khỏe và khả năng sống của tinh trùng. Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, tinh dịch là tinh hoa của ngũ tạng, được tàng trữ tại Thận. Khi Thận khí sung túc, tinh huyết dồi dào thì tinh trùng mới có đủ số lượng và chất lượng để thực hiện bản năng duy trì nòi giống.

Kết quả phân tích tinh dịch thường chỉ ra 3 yếu tố chính bao gồm:

• Số lượng tinh trùng: Phản ánh độ dồi dào của tinh huyết.
• Hình dạng tinh trùng: Thể hiện sự hoàn thiện trong quá trình sinh tinh của tạng phủ.
• Sự chuyển động của tinh trùng: Tương ứng với năng lượng (khí) giúp tinh trùng di động mạnh mẽ.

Xem thêm: tinh trùng vón cục là gì? có tự khỏi được không?

Tại sao phải thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ?

Việc thực hiện xét nghiệm thường được khuyến cáo cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Thực tế cho thấy, khoảng 40 – 50% các cặp vợ chồng gặp khó khăn về con cái có nguyên nhân liên quan đến chức năng và sức khỏe của tinh trùng.

Dưới lăng kính Đông y, hiếm muộn nam thường do các thể bệnh như: Thận dương hư (thiếu lửa mệnh môn khiến tinh trùng yếu, lạnh), Thận âm hư (tinh dịch đặc, ít), hoặc Thấp nhiệt hạ tiêu (gây viêm nhiễm, ảnh hưởng đến môi trường sống của tinh binh). Xét nghiệm tinh dịch đồ giúp chúng ta đánh giá rõ hơn các vấn đề như:

• Số lượng tinh trùng thấp (Tinh thiếu).
• Tinh trùng vận động kém (Tinh yếu).
• Kích thước tinh trùng bất thường (Tinh dị hình).

“Thận chủ cốt tủy, tàng tinh, là gốc của sinh dục và phát dục. Khi Thận hư tổn, tinh hoa không được bồi đắp, ắt dẫn đến tình trạng tinh thiếu, tinh loãng, gây khó khăn cho việc cầu con.”

Căn nguyên gây bất thường tinh dịch theo lý luận Đông y

Y học cổ truyền cho rằng chất lượng tinh trùng phụ thuộc mật thiết vào “Chính khí” và sự thăng giáng của các tạng phủ. Khi cơ thể suy nhược, “Tà khí” (như phong, hàn, thấp, nhiệt) xâm nhập vào kinh lạc, đặc biệt là kinh Can và kinh Thận, sẽ làm rối loạn quá trình sinh tinh.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:
Trong quá trình thăm khám lâm sàng, Lão nhận thấy rất nhiều Anh Em gặp vấn đề về tinh trùng nhưng lại chỉ tập trung xử lý tại chỗ đau hoặc dùng các sản phẩm kích thích nhất thời. Thực tế, căn nguyên thường nằm ở sự mất cân bằng của tạng Thận và khí huyết toàn thân. Nếu chỉ lo “tẩm bổ” mà không giải quyết tình trạng thấp nhiệt ứ trệ hoặc khí trệ huyết ứ ở kinh lạc, thì tinh binh vẫn khó có thể khỏe mạnh bền vững. Anh Em cần hiểu rằng, triệu chứng ở tinh dịch chỉ là biểu hiện ngọn, cái gốc nằm ở cơ địa và sự vận hành của tạng phủ bên trong.

Chuẩn bị trước khi thực hiện xét nghiệm

Để có kết quả phản ánh đúng nhất thực trạng sức khỏe, người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn nghiêm ngặt. Điều này cũng tương đồng với việc “dưỡng tinh” trong Đông y để bảo toàn tinh hoa cơ thể:

• Tránh sử dụng rượu, bia, caffeine hoặc các chất kích thích trong vòng 2 – 5 ngày. Những chất này trong Đông y được coi là tác nhân gây “hỏa vượng”, làm tiêu tán tinh dịch.
• Tránh xuất tinh trong 24- 72 giờ trước khi thực hiện xét nghiệm để đảm bảo độ “chín” của tinh binh.
• Ngừng các loại thuốc không cần thiết theo chỉ dẫn của chuyên gia.

Bên cạnh đó, tâm lý căng thẳng (Can khí uất kết) cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng tinh trùng. Do đó, việc giữ tinh thần lạc quan, thư thái là điều cần thiết trước ngày lấy mẫu.

Cách đọc kết quả xét nghiệm và các chỉ số cần lưu ý

Một kết quả xét nghiệm bình thường theo tiêu chuẩn y học hiện đại bao gồm các chỉ số về hình dạng, vận động và nồng độ. Tuy nhiên, chúng ta cần hiểu sâu hơn về ý nghĩa của chúng:

1. Hình dạng và Khả năng vận động

Kết quả bình thường khi có hơn 50% tinh trùng di chuyển tốt và có hình thái chuẩn. Trong Đông y, sự vận động này chính là biểu hiện của “Khí”. Khí có hành thì tinh mới động. Nếu tinh trùng bất động nhiều, thường do Thận dương hư suy, mệnh môn hỏa suy không đủ năng lượng để thúc đẩy tinh binh.

2. Thể tích và Hóa lỏng

Thể tích tinh dịch bình thường thường lớn hơn 2ml. Tinh dịch cần hóa lỏng trong vòng 15-30 phút. Nếu tinh dịch không hóa lỏng (tinh trùng bị vón, đặc), Đông y gọi đây là chứng “Tinh dịch bất hóa”, thường do âm hư hỏa vượng hoặc thấp nhiệt thiêu đốt tân dịch, làm tinh dịch trở nên đặc quánh, tinh trùng bị giam hãm không thể bơi đi tìm trứng.

Tham khảo thêm: xuất tinh sớm thì tinh trùng có yếu không? thông tin cần biết

3. Nồng độ pH và Màu sắc

Nồng độ pH phản ánh môi trường nuôi dưỡng tinh trùng. Màu sắc bất thường như vàng đậm (có thể do thấp nhiệt) hoặc đỏ (huyết tinh – do huyết nhiệt hoặc ứ trệ) đều là những tín hiệu cảnh báo tạng phủ đang gặp vấn đề.

Hướng cải thiện chất lượng tinh trùng bằng Y học cổ truyền

Để cải thiện chất lượng tinh binh, không thể chỉ dựa vào một vài thực phẩm đơn lẻ. Cần có một lộ trình bài bản nhằm bồi bổ tạng Thận, dưỡng huyết và thông kinh lạc. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt kết hợp với các thảo dược tự nhiên giúp thiết lập lại sự cân bằng âm dương trong cơ thể.

Khi nào cần thăm khám chuyên sâu?

Nếu kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ có những bất thường kéo dài, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự ý sử dụng các loại thuốc trôi nổi trên thị trường. Các dấu hiệu như tinh trùng ít, yếu, hoặc dị hình thường là biểu hiện của một hệ thống tạng phủ đang suy yếu.

• Nghi ngờ vô sinh hiếm muộn sau 1 năm quan hệ không bảo vệ.
• Có tiền sử mắc các bệnh lý nam khoa, viêm nhiễm vùng hạ tiêu.
• Thường xuyên đau lưng, mỏi gối, tiểu đêm, giảm ham muốn.

Việc đánh giá cụ thể qua mạch chẩn và các xét nghiệm hiện đại sẽ giúp xây dựng phác đồ hỗ trợ cải thiện phù hợp nhất với từng cơ địa.

Việc hiểu đúng về xét nghiệm tinh trùng và căn nguyên theo Đông y sẽ giúp người nam giới chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân. Một cơ thể khỏe mạnh, khí huyết lưu thông, tạng Thận vững vàng chính là nền tảng cốt yếu cho những mầm sống khỏe mạnh tương lai.

Nếu Anh Em đang lo lắng về kết quả tinh dịch đồ hoặc gặp khó khăn trong vấn đề sinh sản, hãy chủ động liên hệ để được hỗ trợ tư vấn chuyên sâu qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.