Vôi hóa cột sống nên ăn gì? 12 thực phẩm giúp bồi bổ can thận dưỡng xương tốt nhất

Trong quan niệm của Y học cổ truyền, cột sống được coi là “long cốt”, là trụ cột nâng đỡ toàn bộ cơ thể và là nơi trú ngụ của mạch Đốc – mạch quản lý toàn bộ dương khí. Khi bước vào tuổi trung niên hoặc do thói quen sinh hoạt không điều độ, cơ thể dần suy yếu, dẫn đến tình trạng vôi hóa cột sống. Đây không đơn thuần là sự hình thành các gai xương mà là biểu hiện của một quá trình mất cân bằng sâu sắc giữa Chính khí và Tà khí bên trong tạng phủ.

Bản chất của vôi hóa cột sống dưới góc nhìn Đông y

Y học cổ truyền gọi các chứng bệnh về xương khớp là chứng Tý, nghĩa là sự tắc nghẽn. Vôi hóa cột sống xảy ra khi quá trình lưu thông khí huyết bị cản trở lâu ngày tại các đốt sống. Khi “thông thì bất thống” (lưu thông tốt thì không đau), nhưng khi kinh lạc bị bế tắc bởi ngoại tà hoặc do nội nhân suy yếu, các chất cặn bã không được đào thải, tích tụ lại tạo thành các gai xương.

Đông y chia căn bệnh này thành nhiều thể dựa trên căn nguyên:

• Thể Phong hàn thấp: Người bệnh thường đau tăng khi trời lạnh, ẩm ướt, kèm theo cảm giác tê bì, nặng nề ở cột sống.
• Thể Can thận hư: Đây là gốc rễ của hầu hết các trường hợp mạn tính. Thận chủ cốt, Can chủ cân, khi hai tạng này suy yếu, cột sống mất đi nguồn dưỡng chất nuôi dưỡng, dễ bị thoái hóa và vôi hóa.
• Thể Khí trệ huyết ứ: Thường xuất hiện sau các chấn thương hoặc do ngồi lâu một chỗ, khiến máu huyết tại cột sống không lưu thông, gây đau nhói cố định tại một điểm.

Cột sống như thân cây, tạng phủ như rễ. Rễ có khỏe, cây mới vững. Việc chỉ tập trung xử lý cái gai xương bên ngoài mà quên bồi bổ tạng thận bên trong chẳng khác nào tưới lá mà bỏ mặc gốc héo khô.

Chế độ dinh dưỡng: Bồi bổ từ gốc để cải thiện vôi hóa

Trong Đông y, thực phẩm cũng là thuốc (Dược thực đồng nguyên). Việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để bổ sung canxi mà quan trọng hơn là để kiện tỳ, bổ thận và hoạt huyết thông kinh lạc.

Thực phẩm giúp bổ thận, ích tủy

Người bị vôi hóa cột sống nên ưu tiên các loại thực phẩm có tác dụng bồi bổ tạng thận. Theo thuyết ngũ hành, màu đen thuộc hành Thủy, nhập vào tạng Thận. Do đó, các loại hạt như vừng đen, đỗ đen, hoặc mộc nhĩ không chỉ giúp xương chắc khỏe mà còn hỗ trợ thận khí sung túc hơn.

Nước hầm xương ống hoặc xương sườn cũng là một lựa chọn tốt. Theo lý luận “dùng gì bổ nấy”, nước hầm xương cung cấp các tinh chất quý như glucosamine và chondroitin tự nhiên, giúp tái tạo sụn khớp và làm cột sống thêm chắc khỏe.

Thực phẩm hoạt huyết, trừ phong thấp

Các loại gia vị như gừng, nghệ, tỏi được coi là những vị thuốc quý trong gian bếp. Nghệ chứa curcumin giúp chống oxy hóa, giảm sưng đau, trong khi gừng và tỏi có tính ấm, giúp trừ hàn, thông kinh hoạt lạc, hỗ trợ cải thiện hệ miễn dịch. Ngoài ra, các loại quả giàu vitamin C như cam, bưởi, quýt được ví như “kháng sinh tự nhiên”, giúp kháng viêm và giảm đau nhức hiệu quả.

Thanh nhiệt và bổ sung dưỡng chất

Các loại rau màu xanh đậm như cải xoăn, rau bina hay rau ngót chứa nhiều vitamin K, đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa canxi vào xương. Đồng thời, các sản phẩm từ đậu nành như sữa đậu nành, đậu phụ chứa hoạt chất genistein giúp ngăn ngừa loãng xương và kiểm soát tình trạng vôi hóa tiến triển nặng hơn.

Món ăn bài thuốc hỗ trợ tại nhà

Kết hợp thực phẩm thành các món ăn bài thuốc là cách tận dụng tối đa dược tính để hỗ trợ sức khỏe xương khớp:

• Canh lá lốt nấu thịt lợn: Lá lốt có tính ấm, giúp tán hàn, chỉ thống (giảm đau). Ăn món này 2-3 lần mỗi tuần giúp xoa dịu các cơn đau cột sống do phong hàn.
• Gà hầm ngải cứu: Ngải cứu giúp điều hòa khí huyết, kết hợp với thịt gà bổ dưỡng tạo thành bài thuốc tăng sức đề kháng, phục hồi sức khỏe cho người bệnh xương khớp mạn tính.
• Xương rồng nấu cá lóc: Đây là mẹo dân gian thường dùng để hỗ trợ giảm đau do vôi hóa. Tuy nhiên, cần lưu ý sơ chế xương rồng kỹ lưỡng, loại bỏ gai và mủ để đảm bảo an toàn.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão dặn bà con, vôi hóa cột sống không phải là cái gai xương bỗng dưng mọc ra, mà là hệ quả của việc tạng phủ suy yếu từ nhiều năm trước. Nhiều trường hợp đau ở lưng nhưng căn nguyên lại nằm ở thận, hay tê ở chân nhưng gốc rễ do khí huyết ứ trệ tại cột sống cổ. Nếu bà con chỉ lo uống thuốc giảm đau hay tìm cách “cắt” gai xương mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa, phục hồi chức năng can thận thì bệnh sẽ sớm tái phát. Việc điều chỉnh ăn uống là rất tốt, nhưng phải đúng thể bệnh, không nên nghe theo lời đồn thổi về các loại “thần dược” mà bỏ lỡ thời điểm vàng để thăm khám chuyên môn.

Lời dặn về lối sống và sinh hoạt

Ngoài ăn uống, người bệnh cần lưu ý tránh làm việc quá sức, không mang vác nặng gây áp lực lên cột sống. Việc duy trì các bài tập vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc các động tác dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông, tránh tình trạng “huyết ngưng khí trệ” khiến gai xương phát triển nhanh hơn.

Đặc biệt, cần chú ý theo dõi các biểu hiện của cơ thể. Nếu cơn đau kéo dài, kèm theo tê bì chân tay hoặc hạn chế vận động rõ rệt, đó là dấu hiệu cho thấy chính khí đã suy giảm nghiêm trọng, cần được đánh giá cụ thể bởi các thầy thuốc có chuyên môn.

Mỗi cơ địa là một cá thể riêng biệt, việc thấu hiểu căn nguyên bệnh lý theo Đông y sẽ giúp người bệnh có cái nhìn đúng đắn và chủ động hơn trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Hãy lắng nghe cơ thể mình và điều chỉnh kịp thời để duy trì một cột sống dẻo dai, vững chãi.

Để nhận được sự tư vấn kỹ lưỡng hơn về tình trạng vôi hóa cột sống và phác đồ điều trị phù hợp với từng thể trạng, bà con có thể kết nối trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi tới số điện thoại 0972 606 773 để đội ngũ y bác sĩ hỗ trợ kịp thời.