Trĩ Hỗn Hợp Là Gì? Tác Hại Và Phương Pháp Điều Trị

Bệnh trĩ hỗn hợp không chỉ là một vấn đề y tế mà còn ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc điều trị sớm và đúng cách sẽ giúp kiểm soát các triệu chứng cũng như cải thiện tình trạng sức khỏe tổng thể.

Bệnh trĩ hỗn hợp là gì? Góc nhìn từ Y học cổ truyền và Hiện đại

Bệnh trĩ hỗn hợp là tình trạng mắc cả trĩ nội và trĩ ngoại trên cùng một bệnh nhân. Búi trĩ nội là các tĩnh mạch bị sưng ở bên trong hậu môn, trong khi búi trĩ ngoại là các tĩnh mạch bị sưng ở bên ngoài hậu môn. Khi các búi trĩ nội và trĩ ngoại liên kết với nhau, tạo thành một dải kéo dài từ trong ra ngoài, chúng tạo thành khối trĩ hỗn hợp.

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, trĩ hỗn hợp thuộc phạm vi chứng “Hạch trĩ”. Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở vùng hậu môn mà còn do sự suy yếu của tạng phủ, đặc biệt là tỳ vị hư yếu dẫn đến khí huyết ứ trệ, thấp nhiệt uất kết tại đại tràng khiến các tĩnh mạch (lạc mạch) bị giãn ra, sa xuống mà thành bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh

Có nhiều yếu tố góp phần gây ra trĩ hỗn hợp, được giải thích qua cả hai lăng kính y học:

• Tăng áp lực trong ổ bụng: Do táo bón kinh niên, mang thai, béo phì. Tây y coi đây là tác nhân cơ học làm giãn tĩnh mạch, Đông y gọi là tình trạng khí trệ, làm cản trở lưu thông máu vùng hạ tiêu.
• Chế độ ăn uống: Ăn quá nhiều đồ cay nóng (nhiệt độc), ít chất xơ khiến tỳ vị vận hóa kém, dẫn đến táo kết, thấp nhiệt tích tụ tại đại tràng.
• Lối sống ít vận động: Ngồi hoặc đứng quá lâu làm khí huyết không lưu thông, gây ứ trệ tại vùng hậu môn trực tràng.
• Yếu tố tuổi tác và di truyền: Khi tuổi cao, chính khí suy giảm, các tổ chức liên kết lỏng lẻo khiến hệ thống tĩnh mạch dễ bị sa giãn.

Dấu hiệu nhận biết điển hình

Các triệu chứng phổ biến của trĩ hỗn hợp thường phức tạp hơn so với các loại đơn thuần:

• Ngứa ngáy, nóng rát dữ dội vùng hậu môn do dịch nhầy từ trĩ nội tiết ra gây viêm nhiễm trĩ ngoại.
• Đau đớn khi đi tiêu, đặc biệt khi búi trĩ ngoại bị sưng nề.
• Chảy máu đại tiện: Máu có thể nhỏ giọt hoặc bắn thành tia, đây là biểu hiện của “huyết nhiệt” theo Đông y.
• Sa búi trĩ: Một khối thịt mềm sa ra ngoài, ban đầu có thể tự co lên nhưng sau này phải dùng tay đẩy hoặc nằm ngoài thường trực.

Tham khảo thêm: Bệnh trĩ nội và trĩ ngoại cái nào nặng hơn? Phân tích chi tiết

Bệnh trĩ hỗn hợp có nguy hiểm không?

Trĩ hỗn hợp nếu không được can thiệp kịp thời sẽ dẫn đến nhiều biến chứng mà Y học cổ truyền gọi là tình trạng “nhiệt cực sinh độc”.

Các biến chứng tiềm ẩn bao gồm:

• Thắt nghẹt và tắc mạch: Búi trĩ bị phù nề, máu không lưu thông được gây đau đớn dữ dội, thậm chí hoại tử. Đây là tình trạng huyết ứ cực độ.
• Nhiễm trùng, lở loét: Thấp nhiệt lâu ngày sinh ra độc tố, gây viêm nhiễm, chảy mủ vùng hậu môn.
• Thiếu máu mạn tính: Việc mất máu “huyết hư” kéo dài khiến người bệnh xanh xao, mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt do cơ thể mất đi nguồn dinh dưỡng nuôi dưỡng tạng phủ.
• Sa trực tràng: Tình trạng tỳ hư hạ hãm quá nặng khiến không chỉ búi trĩ mà cả niêm mạc trực tràng cũng bị sa ra ngoài.

Chẩn đoán bệnh trĩ hỗn hợp

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ hiện đại thường kết hợp thăm khám lâm sàng và nội soi. Khám trực tràng giúp bác sĩ cảm nhận độ cứng, kích thước búi trĩ. Nội soi trực tràng giúp quan sát rõ hơn tình trạng niêm mạc, phân biệt với các bệnh lý nguy hiểm khác như polyp hay ung thư trực tràng.

Dưới góc độ Đông y, chúng tôi còn sử dụng “Tứ chẩn”: Vọng (nhìn sắc mặt, búi trĩ), Văn (nghe hơi thở, tiếng nói), Vấn (hỏi về thói quen ăn uống, đại tiện), Thiết (bắt mạch). Thông qua đó, bác sĩ xác định bệnh thuộc thể Thấp nhiệt, Khí huyết hư hay Huyết ứ để đưa ra bài thuốc phù hợp.

Phương pháp điều trị trĩ hỗn hợp

Điều trị theo hướng bảo tồn và tại nhà

Với các trường hợp nhẹ, việc thay đổi lối sống và sử dụng thảo dược tự nhiên là ưu tiên hàng đầu:

• Chế độ ăn uống: Tăng cường chất xơ (nhuận tràng) để “thông hạ”, giúp phân mềm, giảm áp lực lên tĩnh mạch.
• Vận động: Các bài tập như Yoga, bơi lội hoặc bài tập nhíu hậu môn giúp khí huyết lưu thông, hỗ trợ khả năng tự co của búi trĩ.
• Ngâm mông bằng thảo dược: Sử dụng nước ấm pha muối hoặc các loại lá có tính sát khuẩn, tiêu viêm như lá trầu không, bồ kết giúp làm sạch và giảm sưng tấy.
• Dùng thuốc không kê đơn: Các loại kem bôi chứa hydrocortisone giúp giảm ngứa nhanh chóng nhưng không nên lạm dụng lâu ngày.

Có thể bạn quan tâm: Thuốc trĩ Tomoko trị trĩ nào? giá bán và cách sử dụng

Điều trị y tế hiện đại

Khi các biện pháp tại nhà không còn hiệu quả, các thủ thuật hoặc phẫu thuật có thể được chỉ định:

• Thắt vòng cao su: Cắt đứt nguồn máu nuôi búi trĩ nội.
• Tiêm xơ: Làm xơ hóa tổ chức trĩ.
• Phẫu thuật (Longo, Milligan Morgan…): Được chỉ định khi trĩ hỗn hợp độ nặng, sa ra ngoài thường trực hoặc có biến chứng tắc mạch.

Chế độ ăn uống – sinh hoạt “Dưỡng tạng – Trị trĩ”

Chế độ ăn uống đóng vai trò quyết định trong việc điều trị và phòng ngừa tái phát trĩ hỗn hợp.

Thực phẩm nên dùng (Nhóm nhuận tràng, thanh nhiệt):

• Rau củ giàu chất xơ: Rau mồng tơi, rau lang, đậu bắp, cà rốt giúp nhuận tràng, thông tiện.
• Trái cây giàu Vitamin C, E: Cam, bưởi, bơ giúp bền thành mạch, kháng viêm tự nhiên.
• Nước: Cần uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình vận hóa của tỳ vị.

Thực phẩm nên kiêng (Nhóm tích nhiệt, gây ứ):

• Đồ cay nóng: Ớt, tiêu, gừng, tỏi làm tích nhiệt đại tràng, khiến búi trĩ sưng đau hơn.
• Đồ dầu mỡ, khó tiêu: Gây áp lực cho hệ tiêu hóa, dễ dẫn đến táo bón.
• Chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá làm giãn mạch, giảm sức đề kháng của cơ thể.

Chế độ sinh hoạt khoa học:

• Thói quen đại tiện: Đi đúng giờ (tốt nhất là buổi sáng), không ngồi quá lâu hoặc dùng điện thoại khi đi vệ sinh.
• Vệ sinh: Sử dụng nước ấm vệ sinh sau mỗi lần đi tiêu, tránh dùng giấy khô ráp làm tổn thương búi trĩ.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ, tập dưỡng sinh giúp khí huyết lưu thông toàn thân, tránh ứ trệ hạ tiêu.

Bệnh trĩ hỗn hợp là nỗi ám ảnh thầm kín nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bà con kiên trì và chọn đúng phương pháp. Đừng để nỗi lo sợ phẫu thuật làm chậm trễ quá trình điều trị. Hãy lắng nghe cơ thể mình, kết hợp hài hòa giữa y học hiện đại và tinh hoa y học cổ truyền để tìm lại sự nhẹ nhõm, an nhiên trong cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm:

• Điều trị bệnh trĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc – Những yếu tố làm nên uy tín và chất lượng
• Cách chữa bệnh trĩ tại nhà tốt nhất – Đơn giản, hiệu quả nhanh