Ngứa Đỏ 2 Bên Cánh Mũi Là Bệnh Gì? Cách Điều Trị Hiệu Quả

Triệu chứng ngứa đỏ 2 bên cánh mũi không chỉ đơn thuần là vấn đề ngoài da do tác động của thời tiết hay thiếu nước, mà theo quan niệm Đông y, đây thường là biểu hiện của tình trạng khí huyết không lưu thông, phong nhiệt xâm nhập hoặc sự rối loạn chức năng của các tạng phủ. Điều trị tình trạng này đòi hỏi sự kết hợp giữa các liệu pháp Tây y hiện đại để giảm nhanh triệu chứng và các bài thuốc Đông y để bồi bổ cơ thể, loại bỏ căn nguyên từ bên trong.

Nguyên nhân gây ngứa đỏ 2 bên cánh mũi dưới góc nhìn Đông – Tây y

Ngứa và đỏ là trạng thái thường gặp của da khi bị kích ứng và tổn thương. Theo Tây y, nếu ngứa đỏ chỉ tập trung ở 2 bên cánh mũi, đây có thể là dấu hiệu của viêm da tiết bã, viêm da tiếp xúc hoặc bệnh Rosacea. Tuy nhiên, dưới lăng kính Đông y, vùng mũi thuộc tạng Phế (phổi), mọi biểu hiện bất thường tại đây đều phản ánh tình trạng sức khỏe của hệ hô hấp và sự cân bằng âm dương trong cơ thể.

Dưới đây là các nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng này:

1. Viêm da dầu (viêm da tiết bã)

Viêm da dầu (viêm da tiết bã) hay còn gọi là chàm da mỡ. Y học hiện đại xác định nguyên nhân thường do nấm Malassezia và vi khuẩn phát triển mạnh dưới tác động của dị ứng hoặc tắc nghẽn nang lông.

Trong Đông y, viêm da tiết bã được gọi là “Bạch tiết phong”. Bệnh hình thành do nhiệt độc tích tụ tại phế và vị (dạ dày), kết hợp với phong nhiệt từ bên ngoài xâm nhập. Khi cơ thể mất khả năng thanh thải nhiệt, độc tố sẽ phát tán ra bề mặt da, tập trung ở những nơi có nhiều huyết mạch và tuyến bã nhờn như cánh mũi.

Bệnh đặc trưng với các triệu chứng:

• Da đỏ, ngứa, có vảy bong và tiết nhiều dầu (thấp nhiệt kết tụ).
• Vị trí khu trú: Ngực, lông mày, trán và đặc biệt là hai bên cánh mũi.

=> Xem ngay: Các nguyên nhân gây viêm da tiết bã thường gặp và cách phòng ngừa

2. Thời tiết khô lạnh (Phong hàn xâm nhập)

Tây y giải thích thời tiết khô lạnh làm da mất nước, gây kích ứng vùng da mỏng quanh mũi. Đông y gọi đây là tác động của “phong hàn” và “táo tà”. Khi trời lạnh, các mạch máu dưới da co lại, khí huyết lưu thông kém khiến da không được nuôi dưỡng đầy đủ. Đặc biệt, vùng mũi là nơi tiếp xúc trực tiếp với không khí, nếu “vệ khí” (hàng rào bảo vệ) yếu, da sẽ dễ bị khô, nứt nẻ và đỏ ngứa.

3. Viêm da tiếp xúc (Dị ứng ngoại nhân)

Tình trạng này xảy ra do da phản ứng với mỹ phẩm, hóa chất hoặc ánh nắng. Đông y quan niệm đây là do cơ thể có “thể chất dị ứng” (mẫn cảm), khi gặp các yếu tố kích thích từ bên ngoài (ngoại tà) sẽ gây ra phản ứng quá mẫn, làm huyết nhiệt tăng cao, biểu hiện ra ngoài bằng những vết đỏ rực và ngứa ngáy như kim châm.

4. Do da thiếu nước (Huyết hư, tân dịch hao tổn)

Thiếu nước không chỉ khiến da khô ráp mà còn làm suy giảm hàng rào bảo vệ. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, nước thuộc về “tân dịch”. Khi tân dịch hao tổn hoặc khí huyết hư suy, da sẽ mất đi độ ẩm tự nhiên, sinh ra “phong” bên trong cơ thể (nội phong), dẫn đến tình trạng ngứa ngáy dai dẳng ở những vùng da nhạy cảm như cánh mũi và khóe miệng.

5. Bệnh Rosacea (Chứng tử điến phong)

Bệnh Rosacea (chứng đỏ mặt) thường được Đông y gọi là “Tử điến phong” hoặc “Mũi đỏ”. Nguyên nhân sâu xa thường liên quan đến tình trạng nhiệt tích tụ tại tạng Phế và Vị lâu ngày không được giải tỏa, cộng thêm thói quen ăn uống đồ cay nóng, uống rượu bia khiến nhiệt bốc lên mặt, làm giãn các huyết quản xung quanh mũi.

Bị ngứa đỏ xung quanh cánh mũi có nguy hiểm không?

Về mặt sức khỏe tổng thể, tình trạng này thường lành tính và không lây nhiễm. Tuy nhiên, theo quan niệm “trong sao ngoài vậy”, những biểu hiện trên da mặt thường cảnh báo sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Nếu để kéo dài, không chỉ gây mất thẩm mỹ, tự ti trong giao tiếp mà còn khiến vùng da này bị dày sừng, giãn mao mạch khó phục hồi.

=> Bật mí: Bệnh viêm da dầu có bị lây không? Chữa bằng cách nào hiệu quả?

Cách điều trị hiện tượng ngứa đỏ 2 bên cánh mũi

1. Liệu pháp dùng thuốc

Tùy theo mức độ nặng nhẹ, các bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc Tây y để kiểm soát nhanh triệu chứng:

• Thuốc bôi chứa Glucocorticoid: Giảm viêm nhanh nhưng cần thận trọng vì dễ gây mỏng da mũi.
• Thuốc kháng sinh: Dùng khi có dấu hiệu bội nhiễm, sưng mủ.
• Isotretinoin: Dẫn xuất Vitamin A dùng cho trường hợp viêm tiết bã nặng.
• Thuốc kháng Histamine H1: Cắt cơn ngứa, giúp người bệnh dễ chịu hơn.
• Kem bôi chứa Oxide kẽm: Sát trùng nhẹ và làm dịu vùng da kích ứng.

Lưu ý: Việc sử dụng thuốc Tây cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.

2. Chăm sóc và khắc phục tại nhà theo lối sống dưỡng sinh

Vệ sinh và chăm sóc đúng cách đóng vai trò 50% trong việc đẩy lùi tình trạng ngứa đỏ cánh mũi.

• Làm sạch da mặt bằng nước ấm: Tránh dùng nước quá nóng làm mất lớp dầu tự nhiên của da. Nên chọn sữa rửa mặt thảo dược dịu nhẹ.
• Sử dụng tinh dầu tự nhiên: Thoa dầu dừa hoặc dầu oliu giúp cung cấp “tân dịch” cho da, làm mềm các lớp vảy bong tróc và giảm đỏ.
• Xông mặt bằng thảo dược: Sử dụng sả, gừng hoặc lá tía tô xông hơi nhẹ nhàng giúp giãn nở lỗ chân lông, thông phế khí và đẩy độc tố ra ngoài.
• Chế độ dinh dưỡng: Hạn chế đồ cay nóng (gây nhiệt Vị), đồ hải sản (dễ gây phong ngứa). Bổ sung rau xanh, trái cây có tính mát.
• Bổ sung nước: Uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày, có thể thay thế bằng nước mát gan như râu ngô, mã đề.

Phòng ngừa tình trạng ngứa đỏ 2 bên cánh mũi

Để ngăn ngừa bệnh tái phát, cần chú trọng việc bảo vệ “vệ khí” và giữ gìn vệ sinh làn da:

• Luôn giữ da mặt sạch sẽ, tẩy trang kỹ sau khi trang điểm.
• Dưỡng ẩm thường xuyên, đặc biệt là vào mùa hanh khô.
• Bảo vệ da trước ánh nắng và khói bụi bằng cách đeo khẩu trang và thoa kem chống nắng.
• Tránh căng thẳng, thức khuya vì stress gây “can hỏa vượng”, làm tình trạng viêm da nặng hơn.
• Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng điều hòa để tránh da bị khô táo.

Hiện tượng ngứa đỏ 2 bên cánh mũi có thể đơn giản nhưng cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý mãn tính. Khi các biện pháp tại nhà không mang lại hiệu quả, bà con nên tìm đến các chuyên gia để được thăm khám và tư vấn lộ trình điều trị kết hợp Đông – Tây y phù hợp.

Tham khảo thêm

• Viêm da dầu ở cánh mũi có thể chữa khỏi bằng những cách này
• Bệnh viêm da dầu ở mặt: Cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả