Phân Biệt Hắc Lào Và Lang Ben: Cách Xử Lý, Phòng Ngừa

Hắc lào và lang ben đều là những bệnh lý da liễu phổ biến do nấm gây ra, tuy nhiên trong y học cổ truyền, mỗi chứng bệnh lại có căn nguyên và cơ chế bệnh sinh riêng biệt. Việc phân biệt rõ hai thể bệnh này không chỉ giúp bà con chủ động trong xử lý mà còn là chìa khóa để điều trị dứt điểm, tránh tái phát dai dẳng.

Phân biệt hắc lào và lang ben dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Trong y học hiện đại, cả hắc lào và lang ben đều được xếp vào nhóm bệnh nấm da. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Đông y, các chứng bệnh này được gọi chung là “C癣” (Tiển) – hình thành do cơ thể bị phong tà, thấp nhiệt xâm nhập từ bên ngoài kết hợp với khí huyết ứ trệ bên trong mà phát ra da.

# Hắc lào (Tinea Corporis – Lác đồng tiền)

Dưới góc nhìn Tây y, hắc lào do nhóm nấm dermatophytes gây nên. Ngược lại, Đông y quan niệm hắc lào thuộc chứng “Lạc đồng tiền”, sinh ra do thấp nhiệt uất kết tại bì phu, làm cho huyết dịch không lưu thông, lâu ngày tà độc tích tụ mà thành.

• Nguyên nhân: Nấm dermatophytes lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung đồ đạc. Theo Đông y, đây là sự kết hợp giữa “ngoại tà” (nấm) và “nội thấp” (cơ địa nóng trong, mồ hôi nhiều).
• Triệu chứng đặc trưng:
  • Vết nhiễm nấm thường có hình tròn hoặc hình bầu dục như đồng tiền xu, viền đỏ nổi rõ, bên trên thường có các mụn nước li ti.
  • Bề mặt tổn thương có xu hướng lành ở giữa và lan rộng dần ra xung quanh.
  • Gây cảm giác ngứa ngáy dữ dội, đặc biệt là khi cơ thể đổ mồ hôi hoặc về đêm.
• Vị trí thường gặp: Có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu nhưng phổ biến nhất là ở đùi, cánh tay, bụng và các vùng nếp gấp.

# Lang ben (Tinea Versicolor)

Nếu hắc lào là sự uất kết của thấp nhiệt, thì lang ben (được Đông y gọi là “Tử điệp tiễn”) lại liên quan nhiều đến sự mất cân bằng của âm dương và khí huyết dưới da, tạo điều kiện cho phong tà xâm nhập khi lỗ chân lông sơ hở.

• Nguyên nhân: Do nấm Malassezia – một loại nấm thường trú trên da nhưng bùng phát mạnh khi có sự thay đổi về độ ẩm, nội tiết hoặc suy giảm miễn dịch.
• Triệu chứng đặc trưng:
  • Các mảng da bị thay đổi sắc tố, có thể là màu trắng, hồng hoặc nâu nhạt (vậy nên mới có tên gọi Versicolor – đa sắc).
  • Bề mặt mảng da thường có vảy mịn như bụi phấn.
  • Cảm giác ngứa nhẹ hoặc không ngứa, nhưng ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ.
• Vị trí thường gặp: Thường xuất hiện ở vùng da có nhiều tuyến bã nhờn như ngực, lưng, cổ và cánh tay.

=> Xem ngay: Hắc lào, tổ đỉa: phân biệt làm sao? [Chuyên gia chia sẻ]

Cách xử lý khi bị hắc lào và lang ben theo hướng an toàn

Việc xử lý các bệnh nấm da cần sự kiên trì và đúng phương pháp để tránh tình trạng “vòng lặp” bệnh tái đi tái lại. Hiện nay, có hai hướng xử lý chính thường được áp dụng:

Sử dụng y học hiện đại (Tây y)

Phương pháp này tập trung vào việc tiêu diệt trực tiếp các bào tử nấm bằng các hoạt chất hóa học:

• Thuốc bôi tại chỗ: Các loại kem chứa Clotrimazole, Ketoconazole giúp ức chế sự phát triển của nấm ngay tại vùng da tổn thương.
• Thuốc chống nấm đường uống: Thường được chỉ định khi vùng da bị bệnh lan rộng. Tuy nhiên, bà con cần lưu ý các thuốc này thường có tác dụng phụ lên chức năng gan, thận.
• Corticoid: Đôi khi được dùng để giảm ngứa nhanh, nhưng nếu lạm dụng sẽ gây mỏng da, teo da và làm nấm bùng phát mạnh hơn.

Giải pháp từ thảo dược Đông y

Đông y sử dụng các loại dược liệu có tính kháng sinh tự nhiên, giúp sát trùng, chỉ ngứa mà vẫn an toàn cho làn da. Các bài thuốc thường bao gồm dược liệu như: Xuyên tiêu, Hoàng liên, Khổ sâm, Phục linh… giúp khu phong, trừ thấp, thanh nhiệt.

Khi nào cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa?

Bà con không nên chủ quan tự ý mua thuốc điều trị tại nhà, nhất là trong các trường hợp sau:

• Trẻ nhỏ bị hắc lào, lang ben do làn da các cháu rất mỏng và nhạy cảm.
• Vùng da tổn thương có dấu hiệu bội nhiễm (sưng nóng, đỏ đau, chảy mủ).
• Bệnh tái phát nhiều lần sau khi đã sử dụng các loại thuốc bôi thông thường.
• Diện tích vùng da bị bệnh lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và thẩm mỹ.

Biện pháp phòng ngừa và chăm sóc da để đẩy lùi nấm tà

Cổ nhân có câu “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Để ngăn chặn hắc lào và lang ben quay trở lại, chế độ sinh hoạt và chăm sóc da đóng vai trò quyết định:

• Dưỡng da sạch sẽ: Luôn giữ cho da khô thoáng, đặc biệt là các vùng nếp gấp. Nếu mồ hôi ra nhiều, nên lau khô và thay quần áo ngay.
• Chế độ ăn uống: Hạn chế các thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán và các chất kích thích (rượu, bia) vì chúng làm tích tụ nhiệt độc trong cơ thể, khiến nấm dễ phát triển. Nên tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước.
• Thói quen sinh hoạt: Tránh dùng chung vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, quần áo với người khác. Thường xuyên giặt giũ, phơi quần áo dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm mống vi nấm.
• Bảo vệ da: Tránh chà xát mạnh làm trầy xước da, vì vết thương hở là cửa ngõ cho nấm và vi khuẩn xâm nhập.

=> Bật mí: Hình ảnh bệnh hắc lào ở nhiều vị trí trên cơ thể

Hy vọng qua bài viết này, bà con đã có cái nhìn rõ nét hơn để phân biệt hắc lào và lang ben. Dù là thể bệnh nào, việc phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên lý “Đông – Tây y kết hợp” sẽ giúp làn da sớm hồi phục, trả lại sự tự tin cho bà con trong cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm

• 13 loại thuốc tây trị lác đồng tiền tốt nhất 2022
• Bệnh hắc lào có tự khỏi được không? Bao lâu thì khỏi dứt điểm?

Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng. Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc nào về các chứng bệnh ngoài da, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia để có hướng xử lý kịp thời và an toàn nhất.