Cây Nhọ Nồi Chữa Bệnh Trĩ – Cách Dùng Và Lưu Ý

Ngày nay, những phương pháp khắc phục bệnh trĩ từ dân gian được nhiều người áp dụng nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe, trong đó phải kể đến bài thuốc từ cây nhọ nồi chữa bệnh trĩ. Nhờ công dụng hiệu quả của thảo dược này, dân gian đã sử dụng làm thuốc trị trĩ trong giai đoạn nhẹ và ngăn ngừa tình trạng đi ngoài ra máu.

Tìm hiểu về tác dụng chữa bệnh trĩ của cây nhọ nồi theo góc nhìn Đông – Tây y

Cây nhọ nồi trong dân gian còn được gọi là cỏ mực, thủy hạn liên. Đây là một loại cây cỏ có hoa, thuộc họ Cúc, thân mọc thẳng hoặc bò, cao khoảng 80cm. Thân nhỏ, màu đỏ tía, có lông cứng bao phủ toàn thân. Lá không cuống, mọc đối, hoa màu trắng.

Trong lăng kính của Y học cổ truyền, bệnh trĩ (hay còn gọi là chứng hạ trĩ) hình thành do sự suy yếu của tỳ vị, kết hợp với các yếu tố ngoại tà như thấp nhiệt xâm nhập vào đại trường. Khi khí huyết tại vùng hậu môn bị ứ trệ, không lưu thông được, lâu dần làm mạch lạc bị giãn ra, hình thành nên búi trĩ. Cây nhọ nồi với đặc tính vị ngọt, chua, tính lương (mát), quy vào hai kinh Can và Thận, được xem là “khắc tinh” của chứng huyết nhiệt – nguyên nhân chính gây ra tình trạng đi ngoài ra máu ở người bệnh trĩ.

Dưới góc nhìn của Y học hiện đại, các nghiên cứu đã phân tích và chỉ ra rằng cây nhọ nồi chứa nhiều hoạt chất sinh học quý giá như Saponin, Tanin, Alcaloid cùng các loại Vitamin A, K, E. Các hoạt chất này đóng vai trò quan trọng trong việc:

• Kháng viêm và diệt khuẩn: Saponin và Tanin giúp làm sạch vùng hậu môn, ngăn ngừa nhiễm trùng tại các vết nứt kẽ hoặc búi trĩ bị tổn thương.
• Củng cố thành mạch: Vitamin K tham gia vào quá trình đông máu tự nhiên, giúp cầm máu nhanh chóng. Trong khi đó, các chất chống oxy hóa giúp tăng cường sức bền cho thành tĩnh mạch hậu môn trực tràng, giảm thiểu sự giãn nở quá mức của búi trĩ.

Xem thêm: Dùng cây cúc tần chữa bệnh trĩ – Hiệu quả, nhiều người tin dùng

3 cách dùng cây nhọ nồi chữa bệnh trĩ hiệu quả tại nhà

Cỏ nhọ nồi có thể được sử dụng độc lập hoặc kết hợp cùng các vị thuốc khác để gia tăng công hiệu. Dưới đây là 3 mẹo dân gian phổ biến nhất:

1. Cách trị bệnh trĩ bằng bột cây nhọ nồi (Tiện lợi, lâu dài)

Việc tán thuốc thành bột mịn là cách “hiện đại hóa” phương pháp dân gian, giúp người bệnh có thể sử dụng đều đặn mà không tốn nhiều thời gian sắc thuốc hàng ngày. Phương pháp này tập trung vào việc hấp thụ tinh chất từ bên trong để ổn định hệ thống tĩnh mạch.

• Chuẩn bị: Toàn thân cây cỏ nhọ nồi tươi (số lượng lớn).
• Cách thực hiện: Rửa sạch, để ráo nước rồi phơi khô trong bóng râm (phơi âm can) hoặc sấy nhẹ để giữ nguyên dược tính. Sau đó đem sao vàng và nghiền thành bột mịn.
• Cách dùng: Mỗi ngày lấy khoảng 10g bột hòa cùng một bát nước cơm ấm để uống. Nước cơm đóng vai trò như chất dẫn giúp bảo vệ niêm mạc tỳ vị và tăng khả năng hấp thụ thuốc. Nên kiên trì thực hiện 2-3 lần/ngày trong vòng ít nhất 1 tháng.

2. Kết hợp cây nhọ nồi với rượu (Kháng khuẩn, giảm sưng)

Trong y học cổ truyền, rượu đóng vai trò là “chất dẫn” giúp dược tính của thảo dược đi vào kinh lạc nhanh hơn. Bài thuốc kết hợp giữa nhọ nồi và rượu giúp tán hàn, hoạt huyết và giảm sưng búi trĩ hiệu quả.

• Chuẩn bị: 1 nắm cỏ nhọ nồi tươi, 1 chén rượu trắng nhỏ (rượu gạo nguyên chất).
• Cách thực hiện: Giã nát cỏ nhọ nồi, sau đó cho rượu vào đun nóng cùng hỗn hợp.
• Cách dùng: Chắt lấy phần nước cốt để uống. Phần bã còn ấm dùng để đắp trực tiếp lên vùng hậu môn, dùng băng gạc cố định trong 30-60 phút. Việc “trong uống ngoài đắp” tạo ra tác động kép, vừa cầm máu bên trong, vừa sát khuẩn, co búi trĩ bên ngoài.

3. Bài thuốc phối ngũ: Nhọ nồi kết hợp các thảo dược chuyên biệt

Để tăng cường khả năng cầm máu và ổn định khí huyết, nhọ nồi thường được phối hợp với các vị thuốc có tính thu liễm, cố sáp.

• Thành phần: Cỏ nhọ nồi (40g), Trắc bá diệp (20g), Cỏ bồ hoàng (20g), Cỏ ngẫu tiết (ngó sen – 25g).
• Cơ chế: Trắc bá diệp và Ngẫu tiết là những vị thuốc đầu bảng trong việc chỉ huyết (cầm máu). Bồ hoàng giúp hành ứ, tiêu sưng.
• Cách dùng: Sao khô tất cả các vị thuốc, sau đó sắc cùng 4 bát nước, cô cạn lấy 2 bát. Chia làm 3 lần uống trong ngày. Bài thuốc này cực kỳ hiệu quả cho những người bị trĩ nội đi ngoài ra máu tươi kéo dài.

Tham khảo thêm: 10 cách chữa bệnh trĩ bằng dân gian dễ thực hiện

Những lưu ý quan trọng khi điều trị bằng cây nhọ nồi

Dù là thảo dược lành tính, nhưng để đạt được hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Đối tượng sử dụng:
Phương pháp này hiệu quả nhất với bệnh trĩ ở giai đoạn 1 và 2 (khi búi trĩ chưa sa hẳn ra ngoài hoặc có thể tự co lên). Với bệnh trĩ nặng (độ 3, độ 4), cây nhọ nồi chỉ đóng vai trò hỗ trợ giảm triệu chứng sưng đau và cầm máu, không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp can thiệp chuyên sâu.

2. Chống chỉ định:
– Tuyệt đối không dùng cho phụ nữ đang mang thai vì cỏ nhọ nồi có tính hàn và tác động mạnh đến huyết, dễ gây nguy cơ sảy thai.
– Người có tỳ vị hư hàn (thường xuyên đi ngoài phân lỏng, bụng đầy trướng, sợ lạnh) cần thận trọng khi uống nước cỏ nhọ nồi vì có thể làm tình trạng tiêu chảy nặng thêm.

3. Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng:
Đông y quan niệm “thân cường thì bệnh nhược”. Để bài thuốc phát huy tác dụng, người bệnh cần:
– Ăn nhiều thực phẩm nhuận tràng, giàu chất xơ như rau mồng tơi, rau đay, đu đủ chín.
– Tránh xa đồ ăn cay nóng, rượu bia vì chúng tích tụ thêm thấp nhiệt vào đại trường, làm búi trĩ sưng to hơn.
– Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu một chỗ; nên tập các bài tập vận động nhẹ nhàng để khí huyết vùng chậu được lưu thông.

Cây nhọ nồi chữa bệnh trĩ là một minh chứng cho sự kết hợp tuyệt vời giữa kinh nghiệm dân gian và cơ sở khoa học hiện đại. Việc hiểu đúng, dùng đủ sẽ giúp bà con kiểm soát bệnh tình một cách nhẹ nhàng và an toàn nhất.

Bạn nên tham khảo thêm:

• 7 cách chữa bệnh trĩ tại nhà hiệu quả và dễ áp dụng
• Top 5 thuốc chữa bệnh trĩ tốt nhất hiện nay – Nên tham khảo