Bệnh Trĩ Có Thể Tự Khỏi Được Không? Mất Bao Lâu?

Bệnh trĩ có thể tự khỏi được không sẽ phụ thuộc vào mức độ bệnh, loại bệnh trĩ và các triệu chứng liên quan. Theo góc nhìn y học cổ truyền, việc điều trị không chỉ là tác động vào búi trĩ mà còn là quá trình điều dưỡng cơ thể, lập lại cân bằng âm dương.
Bệnh trĩ có thể tự khỏi được không? – Góc nhìn từ căn nguyên Đông y
Bệnh trĩ, trong Đông y gọi là “Hạ trĩ”, không đơn thuần là tình trạng giãn tĩnh mạch vùng hậu môn. Đây là hệ quả của việc khí huyết ứ trệ, tỳ vị hư yếu khiến trung khí hạ hãm (sức nâng của cơ thể bị suy giảm), từ đó dẫn đến các mạch máu ở trực tràng bị sa xuống và phình to thành búi trĩ.
Bác sĩ Tuyết Lan
Việc bệnh trĩ có thể tự khỏi được không phụ thuộc rất lớn vào mức độ “hư thực” của chính khí trong cơ thể và giai đoạn của bệnh:

- Trĩ độ 1 và 2: Đây là giai đoạn “khí huyết mới ứ trệ”, búi trĩ còn nhỏ và có khả năng tự co lại sau khi đi đại tiện. Ở mức độ này, nếu bà con biết cách “tả hỏa”, “thanh nhiệt” thông qua chế độ ăn uống và các bài tập vận động khí công, búi trĩ có thể tự ổn định và không phát triển thêm.
- Trĩ độ 3 và 4: Lúc này trung khí đã quá hư suy, huyết ứ thành khối cứng, búi trĩ sa hẳn ra ngoài (thoát giang). Ở giai đoạn này, khả năng tự khỏi gần như bằng không. Cơ thể cần sự trợ giúp từ các bài thuốc có tính chất “thăng đề” (kéo búi trĩ lên) và “hành khí hoạt huyết” mạnh mẽ, hoặc cần sự can thiệp y khoa để tránh biến chứng hoại tử.
Các yếu tố quyết định khả năng phục hồi của búi trĩ theo y lý:
- Thể trạng (Chính khí): Một người có tỳ vị khỏe mạnh, khí huyết lưu thông tốt thì khả năng búi trĩ tự co sau khi điều chỉnh chế độ sinh hoạt là rất cao.
- Chế độ “Dưỡng sinh”: Việc ăn uống quá nhiều đồ cay nóng (tích nhiệt tỳ vị) hoặc ngồi quá lâu (trệ khí) sẽ triệt tiêu khả năng tự phục hồi của cơ thể.
- Thời gian mắc bệnh: Bệnh mới phát (vừa tích nhiệt) dễ xử lý hơn bệnh lâu năm (đã chuyển sang thể hư lao).
Tham khảo thêm: Bệnh trĩ có chữa dứt điểm được không? bằng cách nào?
Bệnh trĩ kéo dài bao lâu? Liệu trình phục hồi theo giai đoạn
Thời gian để một búi trĩ “yên vị” hoặc co lại không giống nhau giữa mỗi người. Theo Tây y, đó là quá trình giảm áp lực tĩnh mạch, còn theo Đông y, đó là thời gian cần thiết để “thanh nhiệt, giải độc” và “bồi bổ trung khí”.
Bác sĩ Tuyết Lan
Thời gian điều trị và phục hồi ước tính theo góc nhìn kết hợp:
- Trĩ độ 1 (Giai đoạn huyết nhiệt): Thường mất 1 – 2 tuần. Lúc này chỉ cần tập trung vào việc làm mát cơ thể (thanh nhiệt lương huyết), các triệu chứng chảy máu và đau rát sẽ nhanh chóng thuyên giảm.
- Trĩ độ 2 (Giai đoạn ứ trệ): Cần từ 2 – 4 tuần để hoạt huyết, hóa ứ, giúp búi trĩ tự co lên dễ dàng hơn sau mỗi lần đại tiện.
- Trĩ độ 3 (Giai đoạn trung khí hạ hãm): Đòi hỏi sự kiên trì từ 4 – 6 tuần. Cần sử dụng các vị thuốc như Hoàng kỳ, Thăng ma để nâng đỡ chính khí, giúp búi trĩ co lên tự nhiên.
- Trĩ độ 4 (Giai đoạn hư lao, biến chứng): Có thể kéo dài 6 – 8 tuần hoặc lâu hơn. Đây là lúc cần kết hợp cả uống trong lẫn xông ngâm bên ngoài để bảo vệ vùng hậu môn khỏi viêm nhiễm.
Phương pháp hỗ trợ điều trị và thúc đẩy quá trình tự phục hồi
Để rút ngắn thời gian điều trị và giúp búi trĩ tự co lại hiệu quả, bà con cần thực hiện nguyên lý “Trong uống – Ngoài dưỡng”:
- Dinh dưỡng “thanh lọc”: Thay vì chỉ gọi là ăn nhiều xơ, hãy hiểu đây là cách bổ sung các thực phẩm có tính mát (âm) để chế ngự hỏa nhiệt ở đại tràng. Rau mồng tơi, đu đủ, thanh long hay đậu đen là những vị thuốc quý từ gian bếp giúp nhuận tràng, thông tiện.
- Vận động “hành khí”: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ hoặc tập co thắt cơ hậu môn (bài tập Kegel) chính là cách để kích thích khí huyết lưu thông, tránh tình trạng máu bị ứ đọng tại vùng hạ tiêu.
- Vệ sinh “vỗ về”: Sau mỗi lần đại tiện, thay vì dùng giấy khô ráp làm tổn thương niêm mạc, hãy dùng nước ấm (có thể thêm chút muối sinh lý hoặc lá trầu không xông rửa) để sát khuẩn, hoạt huyết vùng hậu môn.
- Sử dụng thảo dược hỗ trợ: Các loại thuốc bôi hoặc đặt từ thảo dược tự nhiên như Nghệ, Thần xạ hương, hay tinh chất từ các loại lá có tính chát (chứa Tanin) sẽ giúp làm săn se niêm mạc, giúp búi trĩ co nhanh hơn.
Bác sĩ Tuyết Lan
Việc hiểu rõ bệnh trĩ có thể tự khỏi được không sẽ giúp người bệnh có tâm thế chủ động. Tùy thuộc vào từng cơ địa và mức độ tổn thương, hãy trao đổi sớm với chuyên gia để có phương pháp “điều quân khiển tướng” bằng thảo dược phù hợp nhất.
Tham khảo thêm:
- 12 cách chữa bệnh trĩ tại nhà hiệu quả nhanh nhất
- 11 thuốc chữa bệnh trĩ tốt nhất hiện nay và giá bán
