Viêm Da Cơ Địa Mùa Đông Và Cách Đối Phó Hiệu Quả, Ngăn Tái Phát

Viêm da cơ địa mùa đông theo Đông y gọi là chứng “Thạch lựu phong” hoặc “Táp độc”. Đây là tình trạng bùng phát mạnh mẽ khi thời tiết chuyển lạnh, hanh khô, khiến chính khí suy yếu, phong hàn xâm nhập kết hợp với tình trạng huyết hư, phong táo mà thành.

Tại sao viêm da cơ địa mùa đông lại “tái hồi” mạnh mẽ?
Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, viêm da cơ địa vào mùa đông không chỉ là vấn đề ngoài da mà còn do sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Khi mùa lạnh tới, “hàn khí” (cái lạnh) và “táo khí” (cái khô) phối hợp với nhau làm suy giảm tân dịch. Khi tân dịch hư hao, huyết không đủ nuôi dưỡng bì phu, làm cho da dẻ khô ráp, bong tróc và ngứa ngáy dữ dội.
Bên cạnh đó, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa trong phòng và ngoài trời làm “lý” (bên trong) và “biểu” (bên ngoài) không kịp thích ứng, lỗ chân lông đóng mở liên tục khiến khí huyết đình trệ. Tình trạng này kéo dài gây ra các vết nứt nẻ, rỉ máu – hay còn gọi là hiện tượng huyết hư phong táo.
Bác sĩ Tuyết Lan
Tây y cũng chứng minh rằng nhiệt độ thấp làm giảm khả năng tiết dầu và mồ hôi tự nhiên, phá vỡ hàng rào bảo vệ da, khiến độ ẩm thất thoát nhanh chóng, tạo điều kiện cho các tác nhân dị ứng tấn công.
Phép trị và cách đối phó viêm da cơ địa mùa lạnh
Để ngăn chặn việc viêm da cơ địa tái phát, chúng ta cần phối hợp giữa “Nội công – Ngoại kích”, vừa dưỡng bên trong vừa bảo vệ bên ngoài:
1. Nhuận táo, dưỡng ẩm thường xuyên cho làn da
Trong Đông y, việc dưỡng ẩm chính là “nhuận táo”. Khi thời tiết hanh khô, việc sử dụng các loại kem dưỡng ẩm giúp bù đắp phần tân dịch thiếu hụt bên ngoài bề mặt da. Điều này giúp làm mềm các lớp vảy sừng, ngăn ngừa tình trạng da khô nứt nẻ và giảm ngứa hiệu quả.

2. Tránh ngoại tà xâm nhập (Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột)
Giữ ấm cơ thể là cách bảo vệ “vệ khí” (hàng rào bảo vệ cơ thể). Khi ra ngoài, bà con nên che chắn kỹ bằng găng tay, khăn choàng. Đặc biệt:
- Nếu bị viêm da cơ địa trên tay, tuyệt đối không được để tay tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh quá lâu.
- Hạn chế tắm nước quá nóng: Nước nóng tuy đem lại cảm giác dễ chịu lúc đầu nhưng lại làm “hao tán khí huyết” và khiến da mất nước trầm trọng hơn. Hãy dùng nước ấm vừa đủ và dưỡng ẩm ngay sau đó.
3. Sử dụng thảo dược chăm sóc da dịu nhẹ
Thay vì các loại xà phòng hóa chất mạnh làm bào mòn làn da vốn đã mỏng manh, bà con nên ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc thảo dược tự nhiên. Các hoạt chất từ thiên nhiên giúp sát khuẩn nhẹ nhàng mà không gây kích ứng, giữ cho “màng bảo vệ” của da được ổn định.
4. Cân bằng độ ẩm không gian sống
Không khí quá khô làm tân dịch bốc hơi nhanh. Sử dụng máy tạo độ ẩm là cách giúp không gian sống luôn duy trì được sự cân bằng, hỗ trợ rất tốt cho những người có cơ địa nhạy cảm, giúp da bớt khô khốc và giảm tình trạng kích ứng do táo khí gây ra.

5. Bổ sung nguồn nước – Bù đắp tân dịch
Nước là nguồn khởi đầu của tân dịch. Vào mùa đông, dù không cảm thấy khát nhưng bà con vẫn cần uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày. Có thể bổ sung thêm các loại trà thảo mộc có tính thanh nhiệt, nhuận phế để hỗ trợ cơ thể thanh lọc độc tố từ bên trong.
6. Chế độ ăn uống: Thực dưỡng hỗ trợ trị bệnh
Nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu Vitamin D và các hoạt chất chống viêm tự nhiên như Omega-3 (có trong cá, hạt). Theo Đông y, các loại thực phẩm màu trắng (như củ cải trắng, lê) thường tốt cho tạng Phế, hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm da cơ địa mùa lạnh rất tốt.
Bác sĩ Tuyết Lan
7. Sử dụng thuốc kiểm soát theo chỉ định
Trong trường hợp triệu chứng nặng, việc sử dụng các loại thuốc trị viêm da cơ địa là cần thiết để cắt đứt cơn ngứa và chống viêm nhiễm. Tuy nhiên, bà con cần tuyệt đối tuân thủ chỉ định của bác sĩ, tránh lạm dụng corticoid vì có thể làm da mỏng và yếu đi về lâu dài.
Chăm sóc viêm da cơ địa mùa đông ở trẻ nhỏ
Trẻ em với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và làn da mỏng manh là đối tượng dễ bị “phong hàn” tấn công nhất. Để bảo vệ bé khi viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ tái phát, cha mẹ cần lưu ý:
- Chọn quần áo bằng vải cotton mềm mại, tránh vải len sợi thô gây kích ứng da.
- Luôn giữ ấm vùng cổ và tay chân cho bé khi ra ngoài trời lạnh.
- Sử dụng các loại kem dưỡng ẩm chuyên biệt cho bé để bảo vệ làn da non nớt.
Việc thiết lập một thói quen sinh hoạt khoa học, giữ ấm cơ thể và dưỡng da đúng cách chính là chìa khóa để bà con vượt qua mùa đông một cách nhẹ nhàng. Nếu tình trạng ngứa ngáy, viêm loét không thuyên giảm, hãy tìm đến những chuyên gia y học uy tín để được thăm khám kịp thời.
Bác sĩ Tuyết Lan
Đọc ngay:
- Cách giảm ngứa khi bị viêm da cơ địa hiệu quả tức thì
- Dấu hiệu viêm da cơ địa ở mặt và cách xử lý hiệu quả

