Cổ Họng Có Vị Chua Là Bệnh Gì Nguyên Nhân Và Cách Nhận Biết

Bà con thân mến, có những lúc chúng ta bỗng cảm thấy cổ họng xuất hiện vị chua nhẹ, đặc biệt là sau khi ăn hoặc khi vừa ngủ dậy vào buổi sáng. Có người chỉ thấy thoáng qua, nhưng cũng có bà con cảm nhận vị chua lặp lại nhiều lần trong ngày, đôi khi kèm theo cảm giác khé cổ hoặc hơi nóng ở vùng ngực.

Trong quá trình thăm khám nhiều năm qua, tôi – Bác sĩ Tuyết Lan – gặp khá nhiều trường hợp nghĩ rằng đó chỉ là do ăn uống hôm trước hoặc do miệng chưa sạch. Nhưng thực ra, những cảm giác nhỏ như vậy nhiều khi lại là tín hiệu cho thấy bên trong cơ thể đang có sự mất cân bằng.

Vậy vì sao cổ họng lại xuất hiện vị chua, và cảm giác đó đang phản ánh điều gì về hoạt động của tạng phủ trong cơ thể? Hiểu rõ điều này sẽ giúp bà con nhận diện đúng tình trạng của mình và biết cách điều chỉnh cơ thể cho phù hợp.

Hiện tượng cổ họng có vị chua thực chất là gì?

Khi bà con cảm thấy cổ họng có vị chua, thực chất đó là dấu hiệu cho thấy khí của vị đang vận hành không thuận. Bình thường, vị khí có nhiệm vụ thu nạp thức ăn rồi đưa xuống dưới để tỳ vị tiêu hóa và vận hóa.

Nhưng khi sự vận hành này bị rối loạn, khí của vị không giáng xuống mà lại nghịch lên trên. Lúc đó, phần dịch vị mang tính chua sẽ theo khí nghịch bốc lên vùng cổ họng, tạo ra cảm giác chua trong miệng hoặc ở cuống họng.

Nhiều bà con còn kèm theo các cảm giác như:

• khé cổ hoặc muốn khạc nhẹ
• cảm giác nóng ở vùng ngực
• ợ hơi sau khi ăn
• vị chua xuất hiện nhiều vào buổi sáng

Những biểu hiện này thường cho thấy khí của tỳ vị đang mất sự điều hòa, khiến dòng khí vận hành sai hướng.

Nguyên nhân từ bên trong cơ thể theo Y học cổ truyền

Tỳ vị suy yếu làm khí vận hành kém

Tỳ chủ vận hóa, vị chủ thu nạp. Khi tỳ vị suy yếu, thức ăn không được tiêu hóa thuận lợi, khí của vị cũng không vận hành nhịp nhàng.

Khí vận hành kém sẽ dễ sinh nghịch khí, khiến khí và dịch vị đi ngược lên phía trên, tạo nên cảm giác chua ở cổ họng.

Can khí uất khiến khí cơ bị rối loạn

Can có chức năng điều hòa sự lưu thông của khí trong cơ thể. Khi tâm trạng căng thẳng, suy nghĩ nhiều hoặc cảm xúc bị dồn nén, can khí dễ bị uất kết.

Khi can khí uất, khí cơ trong cơ thể không còn thông suốt, từ đó ép khí của vị đi ngược lên trên. Lúc này bà con dễ cảm thấy vị chua ở cổ họng kèm đầy tức vùng ngực.

Đàm thấp tích tụ trong trung tiêu

Khi tỳ vận hóa kém, thấp dễ tích lại trong cơ thể và lâu ngày sinh ra đàm thấp. Đàm thấp khiến khí cơ bị cản trở, làm cho khí của vị khó giáng xuống.

Tình trạng này thường đi kèm các biểu hiện như:

• cổ họng vướng đờm
• bụng nặng sau khi ăn
• dễ ợ hơi
• vị chua lặp lại nhiều lần trong ngày

Nhiệt tích trong vị

Khi bà con thường xuyên ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc ăn uống thất thường, vị dễ sinh nhiệt. Nhiệt tích lại trong vị làm dịch vị bốc lên phía trên.

Lúc đó cảm giác chua ở cổ họng thường kèm theo cảm giác nóng hoặc khé cổ.

Những bệnh lý hoặc thể bệnh có thể liên quan

Qua nhiều năm làm nghề, tôi nhận thấy cảm giác cổ họng có vị chua thường liên quan đến một số tình trạng bên trong cơ thể sau:

• Vị khí nghịch – khí của vị không giáng xuống mà bốc lên trên.
• Tỳ vị hư nhược – tiêu hóa yếu khiến khí vận hành kém.
• Can khí uất – khí cơ rối loạn do căng thẳng kéo dài.
• Đàm thấp tích tụ – khiến khí cơ bị cản trở.
• Vị nhiệt – nhiệt tích trong vị làm dịch vị bốc lên.

Trong thực tế thăm khám, tôi cũng gặp nhiều bà con có cảm giác vị chua ở cổ họng đi kèm tình trạng trào ngược dạ dày. Khi vị khí thường xuyên nghịch lên, cảm giác chua ở họng sẽ dễ xuất hiện sau khi ăn hoặc khi nằm nghỉ.

Không phải cứ giống triệu chứng là dùng chung một cách

Trong điều trị, tôi luôn xem xét kỹ căn nguyên và nền tảng cơ thể từng người.

Bà con để lại vài thông tin, tôi sẽ
TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Họ tên

Số điện thoại

Nội dung cần tư vấn

Tư vấn ngay

Sai lầm nhiều người thường mắc khi gặp tình trạng này

Cho rằng chỉ do ăn uống nhất thời

Nhiều bà con nghĩ rằng vị chua ở cổ họng chỉ là do ăn đồ chua hoặc do vệ sinh răng miệng chưa kỹ. Tuy nhiên nếu tình trạng này lặp lại nhiều ngày, cơ thể có thể đang báo hiệu sự mất cân bằng của tỳ vị.

Chỉ xử lý phần họng mà bỏ qua tỳ vị

Không ít người chỉ súc miệng hoặc uống nước để làm trôi vị chua. Cách này chỉ giúp giảm cảm giác tạm thời, trong khi nguyên nhân lại nằm ở hoạt động của tỳ vị bên trong.

Bỏ qua các dấu hiệu đi kèm

Nhiều bà con không chú ý đến những biểu hiện nhỏ đi kèm như:

• ợ hơi sau khi ăn
• đầy bụng
• nóng vùng ngực
• vị chua xuất hiện vào buổi sáng

Những dấu hiệu này thường cho thấy khí cơ của tỳ vị đang bị rối loạn.

Hướng điều chỉnh và cải thiện cơ thể

Điều hòa tỳ vị trong ăn uống

Tỳ vị rất cần sự ổn định trong sinh hoạt. Bà con nên ăn đúng giờ, ăn chậm và nhai kỹ để tỳ vị có đủ thời gian vận hóa thức ăn.

Việc ăn quá nhanh hoặc ăn quá no vào buổi tối dễ khiến vị khí khó giáng xuống.

Hạn chế thực phẩm dễ làm khí nghịch

Một số loại thực phẩm có thể khiến vị khí dễ bốc lên như:

• đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
• thức ăn cay nóng
• rượu bia
• cà phê

Giảm những thực phẩm này sẽ giúp tỳ vị ổn định hơn.

Giữ tinh thần thư thái

Can khí ảnh hưởng trực tiếp đến sự vận hành của khí cơ trong cơ thể. Khi tinh thần căng thẳng kéo dài, khí cơ dễ bị uất kết.

Bà con nên duy trì những thói quen giúp cơ thể thư giãn như đi bộ nhẹ nhàng, ngủ đủ giấc và giữ tâm trạng thoải mái.

Duy trì thói quen sinh hoạt giúp vị khí thuận

Những thói quen nhỏ nhưng rất hữu ích cho tỳ vị gồm:

• không nằm ngay sau khi ăn
• đi bộ nhẹ sau bữa ăn
• giữ ấm vùng bụng
• ăn uống điều độ mỗi ngày

Tôi thường nói với bà con rằng cơ thể hiếm khi lên tiếng một cách vô cớ. Những biểu hiện nhỏ như vị chua ở cổ họng nhiều khi chính là lời nhắc để chúng ta chú ý hơn đến sự cân bằng của tỳ vị và điều chỉnh lối sống cho phù hợp.