Kinh nguyệt ra từng mảng là bình thường hay bệnh lý?

Kinh nguyệt không chỉ là hiện tượng sinh lý đơn thuần mà còn là tấm gương phản chiếu sức khỏe can hệ đến Thiên quý, Tạng phủ và đặc biệt là sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Chính vì thế, khi gặp tình trạng kinh nguyệt ra từng mảng, nhiều chị em không khỏi lo âu, trăn trở về sự bất thường của cơ thể mình.

Cơ chế hình thành kinh nguyệt: Sự giao hòa của khí huyết và tạng phủ

Theo y học cổ truyền, kinh nguyệt là sự kết hợp tinh vi giữa mạch Nhâm, mạch Xung với các tạng Can, Tỳ, Thận. Khi người phụ nữ bước vào độ tuổi dậy thì, Thận khí sung túc, Thiên quý đến, mạch Nhâm thông suốt, mạch Xung thịnh vượng thì kinh nguyệt bắt đầu xuất hiện.

Trong y học hiện đại, đây là quá trình biến đổi nồng độ hormone estrogen và progesterone khiến nội mạc tử cung dày lên rồi bong tróc. Dưới góc nhìn Đông y, đó là quá trình “huyết dư” được đào thải ra ngoài khi không có sự thụ thai. Huyết được tạng Tỳ sinh ra, tạng Can tàng trữ và tạng Thận làm gốc, cùng vận hành nhịp nhàng để tạo nên chu kỳ nguyệt tín đều đặn.

Sắc thái và tính chất máu kinh bình thường

Máu kinh của một người phụ nữ khỏe mạnh thường có màu đỏ sẫm, không đông, tính chất hơi dính và có mùi hơi nồng nhưng không tanh hôi. Trung bình một chu kỳ kéo dài từ 28 đến 32 ngày, lượng huyết mất đi khoảng 50-80ml.

Dưới tác động của các men sinh học trong tử cung, các mảng niêm mạc thường được hóa lỏng trước khi đẩy ra ngoài. Vì vậy, trạng thái lý tưởng nhất là máu kinh dạng lỏng, đỏ tươi hoặc đỏ sẫm. Sự thay đổi về màu sắc như thâm đen, nhợt nhạt hay tính chất như vón cục đều là những tín hiệu cho thấy sự mất cân bằng Âm Dương trong cơ thể.

Kinh nguyệt ra từng mảng: Khi nào là sinh lý bình thường?

Đông y quan niệm “thông tắc bất thống”, nếu huyết dịch vận hành trôi chảy chị em sẽ thấy nhẹ nhàng. Tuy nhiên, đôi khi vào những ngày đầu hoặc cuối chu kỳ, do nội mạc tử cung bong tróc mạnh tạo thành các mảng lớn mà các tác nhân hóa lỏng chưa kịp xử lý, dẫn đến hiện tượng ra từng mảng như máu đông.

Nếu hiện tượng này chỉ xuất hiện thoáng qua, chị em không cảm thấy đau bụng dưới dữ dội, không mệt mỏi hay chóng mặt, thì đây chỉ là một biểu hiện sinh lý bình thường của quá trình tống xuất “huyết cũ”. Đây là cách tử cung tự làm sạch để chuẩn bị cho một chu kỳ mới.

Dấu hiệu cảnh báo dọa sảy thai dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Trong Đông y, tình trạng ra máu khi đang mang thai được gọi là “Thai lậu” hoặc “Thai động bất an”. Nếu chị em đang trong giai đoạn đầu thai kỳ mà xuất hiện kinh nguyệt ra từng mảng kèm theo đau bụng quặn thắt, đau mỏi thắt lưng (vùng phủ của Thận), đây là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm cảnh báo dọa sảy thai.

Khí huyết lúc này không đủ để nuôi dưỡng và giữ thai, dẫn đến tình trạng bong tách. Chị em cần đặc biệt lưu ý, ngoại trừ tháng đầu tiên có thể xuất hiện chút “máu báo”, bất kỳ sự ra máu từng mảng nào trong thai kỳ cũng cần được thăm khám ngay lập tức để an thai, dưỡng huyết.

Kinh nguyệt ra từng mảng: Hệ lụy của các chứng bệnh Phụ khoa

Dưới góc độ chuyên sâu của Đông y, các bệnh lý như u xơ tử cung hay lạc nội mạc tử cung thường thuộc phạm vi chứng “Trưng hà” (khối u trong ổ bụng). Khi khí huyết ngưng trệ lâu ngày tạo thành các khối thực thể, nó cản trở dòng chảy tự nhiên của kinh huyết, gây ra tình trạng kinh nguyệt ra mảng lớn.

• U xơ tử cung: Gây cản trở sự co bóp của tử cung, làm huyết dịch bị ứ lại, đông thành mảng lớn trước khi thoát ra ngoài. Kèm theo đó là tình trạng thiếu máu, sắc mặt nhợt, chóng mặt.
• Lạc nội mạc tử cung: Thường dẫn đến chứng rong kinh, huyết ra nhiều, màu nâu sẫm hoặc đen kèm đau bụng kinh dữ dội (thống kinh). Đây là hệ quả của tình trạng huyết ứ nội đình, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thụ thai.

Phép trị và lời khuyên để duy trì nguyệt tín điều hòa

Để có một chu kỳ kinh nguyệt khỏe mạnh, Đông y chú trọng vào việc điều hòa khí huyết và dưỡng ấm tử cung. Chị em nên lưu tâm thực hiện các biện pháp sau:

Trong những ngày hành kinh:

• Dưỡng sinh nghỉ ngơi: Tránh lao lực, không nên mang vác nặng làm hao tổn khí huyết.
• Giữ ấm bào cung: Uống nước ấm, có thể dùng trà gừng mật ong để tán hàn, thông mạch. Tránh đồ ăn sống lạnh (hàn lương) dễ gây co thắt tử cung.
• Vệ sinh sạch sẽ: Giữ vùng kín khô thoáng, thay băng thường xuyên để tránh thấp nhiệt xâm nhiễm.
• Ổn định tâm lý: Tránh giận dữ, lo âu vì “nộ thương Can”, làm khí trệ dẫn đến kinh nguyệt không thông.

Chế độ sinh hoạt hàng ngày:

• Bồi bổ thực phẩm quy kinh Can, Thận như các loại rau màu xanh đậm, củ quả đỏ.
• Tập luyện nhẹ nhàng như Yoga, đi bộ để khí huyết lưu thông.
• Giữ cho tinh thần lạc quan, thư thái.