Hà Ăn Chân Là Gì? Hình Ảnh, Dấu Hiệu Và Cách Trị

Hà ăn chân là căn bệnh da liễu khá phổ biến được y học gọi bằng cái tên khác là nấm kẽ chân. Bệnh do vi nấm gây ra khiến da bị tấy đỏ, nổi bọng nước, nứt nẻ và ngứa ngáy dữ dội.

Hà ăn chân là gì?

Hà ăn chân là tên gọi dân gian của bệnh nước ăn chân, sâu nước ăn chân hay nấm kẽ chân. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không chỉ đơn thuần là sự tấn công của vi nấm mà còn là hệ quả của việc cơ thể bị thấp nhiệt xâm lấn. Khi bàn chân thường xuyên tiếp xúc với môi trường ẩm ướt, lội bùn đất hay làm công việc đồng áng, “thấp khí” (độ ẩm) kết hợp với “nhiệt độc” (vi khuẩn, nấm) tích tụ tại các kẽ ngón chân, gây ra tình trạng khí huyết ứ trệ, sinh ra ngứa ngáy và lở loét.

Dấu hiệu nhận biết:

• Da khô, nứt nẻ, bong tróc ở kẽ chân, rìa bàn chân, mu/lòng bàn chân do huyết hư không nuôi dưỡng được da.
• Ngứa ngáy thường xuyên, dữ dội hơn khi thời tiết khô hanh hoặc sau khi tiếp xúc với hóa chất.
• Mụn nước, mụn mủ do nhiệt độc tích tụ, da bong tróc, nứt nẻ, đỏ/hồng ở kẽ chân.

Nguyên nhân theo Đông – Tây y:

Về mặt Tây y, nguyên nhân gây bệnh là do các chủng nấm như Trichophyton rubrum, Microsporum, hay vi nấm thuộc nhóm Candida albicans. Những vi nấm này ưa môi trường ẩm, kín và có độ pH không ổn định trên da.

Về mặt Đông y, hà ăn chân được giải thích do các yếu tố sau:

• Thấp nhiệt xâm nhập: Môi trường ẩm ướt lâu ngày khiến thấp tà đọng lại ở phần dưới cơ thể (chân).
• Chính khí suy yếu: Hệ miễn dịch kém khiến vi tà dễ xâm nhập.
• Vệ sinh không đảm bảo: Tiếp xúc nguồn nước ô nhiễm, mang giày dép bí bách làm nhiệt tích tụ không thoát ra được.

Tìm hiểu: Nấm da: Cần điều trị sớm, dứt điểm và ngăn ngừa tái phát

Hà ăn chân có lây không?

Theo y học hiện đại, hà ăn chân là căn bệnh có khả năng lây nhiễm cao do bào tử nấm có thể tồn tại lâu trong môi trường. Trong Đông y, đây được coi là sự lây lan của “độc tà”. Khi tiếp xúc với nguồn bệnh, nếu hàng rào bảo vệ (vệ khí) của cơ thể kém, mầm bệnh sẽ nhanh chóng bám trụ và gây tổn thương.

Mầm bệnh cũng có thể lây truyền qua các con đường như:

• Tiếp xúc da kề da trực tiếp với người đang bị nấm kẽ chân.
• Dùng chung đồ dùng cá nhân: vớ, giày, dép, khăn tắm.
• Sử dụng chung nguồn nước sinh hoạt ở những nơi công cộng như chậu tắm, bể bơi.
• Ngủ chung giường và dùng chung chăn với người bệnh.

Bệnh hà ăn chân có nguy hiểm không?

Thông thường nước ăn chân không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu xem nhẹ, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng “nội công ngoại kích” phức tạp:

• Bội nhiễm vi khuẩn: Vi khuẩn xâm nhập qua các vết nứt nẻ, gây sưng tấy, mưng mủ.
• Lở loét: Gây đau đớn, khó khăn trong đi lại và sinh hoạt hàng ngày.
• Nhiễm trùng máu: Biến chứng nghiêm trọng nhất khi vi khuẩn đi sâu vào đại tuần hoàn.
• Nhiễm nấm toàn thân: Nấm lan rộng từ chân lên các vùng da khác, rất khó điều trị dứt điểm.

Cách điều trị hà ăn chân hiệu quả

Điều trị hà ăn chân cần sự kiên trì, kết hợp giữa việc loại bỏ nấm bên ngoài và ổn định cơ địa bên trong.

1. Cách trị tại nhà bằng thảo dược Nam dược

Y học cổ truyền có rất nhiều bài thuốc quý giúp sát trùng, diệt nấm từ những nguyên liệu gần gũi:

• Ngâm chân với nước muối, giấm và rượu: Sự kết hợp này giúp sát trùng mạnh, kháng nấm và làm cân bằng lại độ pH của da vùng kẽ chân.
• Ngâm chân với phèn chua: Phèn chua (vị chua, tính hàn) có tác dụng táo thấp, sát trùng, giúp da khô ráo và lấy đi lớp tế bào chết nhanh chóng.
• Bài thuốc từ rau răm và lá trầu không: Lá trầu không chứa nhiều tinh dầu có tính kháng sinh tự nhiên cực mạnh. Đun sôi trầu không cùng rau răm để ngâm chân giúp tiêu diệt nấm và giảm ngứa tức thì.
• Chữa nấm ăn chân bằng lá muồng trâu: Muồng trâu là vị thuốc nam kinh điển trong điều trị nấm vảy nến, hắc lào. Lá muồng trâu có tính sát khuẩn cao, giúp bảo vệ lớp bì phu khỏi sự tấn công của nấm.

Có thể bạn quan tâm: 10+ cách trị nước ăn chân tại nhà hiệu quả cực nhanh

2. Thuốc Tây y trị hà ăn chân

Khi tình trạng viêm nhiễm nặng, các loại thuốc Tây y sẽ giúp khống chế vi nấm nhanh chóng nhờ cơ chế ức chế tổng hợp màng tế bào nấm.

Thuốc bôi ngoài da:

• BSI 2%: Thuốc sát trùng, diệt nấm, giúp làm bong lớp sừng nhiễm nấm.
• Cồn ASA: Giúp sát trùng mạnh, ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm vi khuẩn.
• Povidon Iod 10%: Dung dịch sát khuẩn phổ rộng để vệ sinh vết thương lở loét.
• Dipolac: Chứa corticoid giúp kháng viêm, giảm ngứa nhanh nhưng cần thận trọng khi dùng.

Thuốc uống: Thường là các loại kháng nấm đường uống như Itraconazole hoặc kháng sinh nếu có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân.

Cách chăm sóc ngăn ngừa hà ăn chân

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, để đôi chân luôn khỏe mạnh, tránh xa thấp nhiệt, bà con cần lưu ý:

• Giữ chân khô ráo: Đây là điều quan trọng nhất. Sau khi đi mưa hoặc làm việc nơi ẩm ướt, cần rửa chân sạch bằng xà phòng và lau thật khô các kẽ ngón.
• Lựa chọn giày dép thông thoáng: Tránh mang giày bít kín suốt cả ngày. Nếu phải mang giày, hãy chọn tất cotton thấm hút mồ hôi và thay tất thường xuyên.
• Dưỡng ẩm đúng cách: Nếu da chân quá khô, nứt nẻ, hãy thoa một lớp kem dưỡng mỏng để bảo vệ hàng rào da (vệ khí).
• Bổ sung dinh dưỡng: Ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước để tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể tự chống lại tà độc.
• Tuyệt đối không gãi: Cào gãi chỉ làm sướng tay lúc đó nhưng lại khiến da trầy xước, tạo cơ hội cho nấm và vi khuẩn tấn công sâu hơn.

Hà ăn chân tuy không phải bệnh nan y nhưng lại gây nhiều phiền toái và tự ti. Việc điều trị sớm bằng sự kết hợp giữa kiến thức khoa học hiện đại và tinh hoa Y học cổ truyền sẽ giúp bà con lấy lại đôi bàn chân khỏe mạnh, vững chãi.

Bạn có thể tham khảo thêm

• 5+ thuốc bôi trị nước ăn chân tốt nhất
• Nấm da không ngứa là bệnh gì? có nguy hiểm không?