Nuốt Nước Bọt Bị Nghẹn Ở Cổ Họng Là Bệnh Gì Và Nguyên Nhân Thường Gặp
Nhiều bà con từng trải qua cảm giác nuốt nước bọt mà cổ họng cứ vướng vướng, như có cái gì mắc lại bên trong. Có người nói rằng nuốt thức ăn thì vẫn được nhưng nuốt nước bọt lại thấy nghẹn, càng để ý càng thấy khó chịu.
Không ít bà con còn mô tả rằng cổ họng giống như có một cục nhỏ chặn lại, nuốt mãi không trôi. Cảm giác này có lúc rõ rệt, có lúc lại nhẹ đi, nhưng cứ lặp lại khiến nhiều người lo lắng.
Qua nhiều năm thăm khám, tôi – Bác sĩ Tuyết Lan – gặp khá nhiều bà con đến hỏi về tình trạng này. Điều đáng nói là cổ họng chỉ là nơi biểu hiện ra ngoài, còn căn nguyên thường lại nằm ở sự mất cân bằng bên trong cơ thể.
Hiện tượng cổ họng bị nghẹn khó nuốt thực chất là gì?
Cảm giác nghẹn ở cổ họng mà nhiều người gặp phải
Cảm giác nghẹn thường xuất hiện như một sự vướng nhẹ ở cổ họng, giống như có vật gì đó mắc lại nhưng thực ra không có. Nhiều bà con nuốt nước bọt liên tục nhưng cảm giác ấy vẫn còn.
Có người chỉ thấy nghẹn khi chú ý đến cổ họng, càng để ý thì càng thấy rõ. Đặc biệt khi căng thẳng hoặc mệt mỏi, cảm giác nghẹn thường xuất hiện rõ hơn.
Điều gì đang xảy ra trong cơ thể khi xuất hiện cảm giác này
Trong cơ thể, khí luôn phải vận hành thông suốt để nuôi dưỡng tạng phủ. Khi khí vận hành không thuận, vùng cổ họng dễ xuất hiện tình trạng khí bị ứ lại.
Khi khí trệ kéo dài, tân dịch trong cơ thể dễ ngưng tụ thành đàm. Đàm tích lại ở vùng hầu họng sẽ tạo cảm giác vướng, nghẹn hoặc khó nuốt.
Vì sao cổ họng lại là nơi dễ xuất hiện cảm giác nghẹn
Cổ họng là nơi giao hội của nhiều đường khí trong cơ thể. Khi sự vận hành của khí huyết bị rối loạn, khu vực này rất dễ biểu hiện ra bên ngoài.
Chỉ cần khí đi lên không thuận hoặc đàm thấp tích tụ nhẹ cũng có thể khiến bà con cảm thấy cổ họng nặng nề, nuốt không thoải mái.
Nguyên nhân từ bên trong cơ thể theo Y học cổ truyền
Can khí uất – khí không thông
Khi tinh thần căng thẳng, suy nghĩ nhiều hoặc cảm xúc bị dồn nén, can khí dễ bị uất kết. Khí không thông sẽ khiến vùng cổ họng có cảm giác như bị chặn lại.
Những người thường xuyên lo nghĩ, dễ bực bội hoặc hay thở dài rất dễ gặp tình trạng nghẹn họng dạng này.
Đàm thấp tích tụ
Khi tỳ vị vận hóa kém, tân dịch không được chuyển hóa tốt sẽ sinh ra đàm thấp. Đàm có xu hướng tụ lại ở những nơi đường khí đi qua như cổ họng.
Lâu dần đàm kết lại khiến cổ họng xuất hiện cảm giác vướng hoặc nghẹn nhẹ khi nuốt.
Tỳ vị suy yếu
Tỳ vị có vai trò chuyển hóa thức ăn và nuôi dưỡng khí huyết. Khi tỳ vị suy yếu, khí vận hành không thuận nên dễ sinh ra cảm giác đầy hoặc nghẹn.
Nhiều bà con có tỳ vị kém thường vừa thấy nghẹn họng vừa cảm thấy vùng ngực và bụng trên nặng nề.
Vị khí nghịch
Khí của vị vốn phải đi xuống để hỗ trợ tiêu hóa. Khi vị khí nghịch lên trên, vùng cổ họng sẽ dễ xuất hiện cảm giác nóng hoặc nghẹn.
Tình trạng này thường khiến bà con thấy cổ họng khó chịu sau khi ăn hoặc khi nằm nghỉ.

TƯ VẤN MIỄN PHÍ
Những bệnh lý hoặc thể bệnh có thể liên quan
Qua quá trình thăm khám, tôi nhận thấy cảm giác nghẹn cổ họng thường liên quan đến một số trạng thái rối loạn bên trong cơ thể như sau:
- Khí trệ vùng hầu họng – khí vận hành không thông khiến cổ họng luôn có cảm giác bị chặn lại.
- Đàm kết ở cổ họng – đàm thấp tích tụ tạo cảm giác vướng và nặng vùng cổ.
- Can khí uất kết – người hay căng thẳng, lo nghĩ dễ xuất hiện cảm giác nghẹn khi nuốt.
- Tỳ vị hư yếu – tiêu hóa kém, khí không vận hành tốt nên dễ gây nghẹn.
- Vị khí nghịch – khí đi ngược lên khiến cổ họng nóng rát và khó chịu.
Trong thực tế thăm khám, tôi cũng gặp nhiều bà con có cảm giác nghẹn cổ họng kèm theo ợ hơi hoặc nóng vùng cổ. Những trường hợp này thường liên quan đến tình trạng vị khí nghịch kéo dài trong cơ thể.
Sai lầm nhiều người thường mắc khi gặp tình trạng này
Cho rằng chỉ là khô họng thông thường
Nhiều bà con nghĩ rằng nghẹn họng chỉ do uống ít nước hoặc thay đổi thời tiết. Vì vậy tình trạng kéo dài khá lâu mà không để ý điều chỉnh cơ thể.
Cố nuốt mạnh để “đẩy trôi” cảm giác nghẹn
Một số người cố nuốt liên tục hoặc ăn nhanh để cảm giác nghẹn biến mất. Việc này đôi khi khiến vùng cổ họng càng căng và khó chịu hơn.
Chỉ chú ý xử lý phần cổ họng
Nhiều người chỉ súc họng hoặc uống nước để giảm cảm giác vướng. Nhưng nếu nguyên nhân nằm ở khí trệ hay đàm thấp bên trong thì triệu chứng vẫn dễ quay lại.
Bỏ qua yếu tố tinh thần
Tinh thần căng thẳng lâu ngày khiến can khí bị uất kết. Khi yếu tố này không được điều hòa, cảm giác nghẹn cổ họng rất dễ xuất hiện lặp lại.
Hướng điều chỉnh và cải thiện cơ thể
Điều hòa khí trong cơ thể
Tôi hay khuyên bà con nên giữ tinh thần thư thái và tránh để cảm xúc bị dồn nén quá lâu. Khi tâm trạng ổn định, khí trong cơ thể sẽ vận hành thuận lợi hơn.
Chăm sóc tỳ vị
Ăn uống đúng bữa và nhai chậm giúp tỳ vị hoạt động nhẹ nhàng hơn. Khi tỳ vị khỏe, đàm thấp trong cơ thể cũng giảm dần.
Giữ cổ họng luôn thông thoáng
Uống đủ nước ấm và tránh đồ ăn quá lạnh giúp cổ họng dễ chịu hơn. Việc giữ ấm vùng cổ cũng giúp khí vận hành ổn định.
Điều chỉnh sinh hoạt hàng ngày
Ngủ đủ giấc và vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông. Khi khí huyết điều hòa, cảm giác nghẹn cổ họng thường sẽ giảm dần.
Tôi thường nói với bà con rằng cơ thể giống như một dòng chảy của khí huyết. Khi dòng chảy ấy thông suốt, nhiều cảm giác khó chịu nhỏ như nghẹn cổ họng cũng sẽ tự nhiên dịu đi.