Các bệnh buồng trứng thường gặp và cách xử lý

Trong hành trình làm mẹ và giữ gìn thiên chức cao quý của người phụ nữ, buồng trứng được ví như nguồn nhựa sống, là nơi khởi nguồn của những mầm sống và sự tươi trẻ. Tuy nhiên, khi “mảnh đất” này bị hư tổn do các bệnh lý như đa nang, viêm nhiễm hay suy yếu, chị em không chỉ đối mặt với nỗi lo vô sinh, hiếm muộn mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tâm lý. Đứng dưới góc độ Đông y, mọi biểu hiện bất thường tại buồng trứng đều phản ánh sự mất cân bằng của tạng phủ và khí huyết bên trong cơ thể.

Dấu hiệu nhận biết bệnh buồng trứng dưới nhãn quan Đông y

Buồng trứng trong Đông y liên quan mật thiết đến tạng Thận, Can và mạch Nhâm, Đốc. Đây không chỉ là cơ quan sản xuất trứng mà còn là nơi hội tụ của tinh huyết. Khi khí huyết bất túc hoặc tà khí xâm nhập, chị em sẽ nhận thấy những tín hiệu cầu cứu từ cơ thể:

• Đau vùng bụng dưới và xương chậu: Thường do khí trệ huyết ứ hoặc hàn thấp ngưng trệ khiến kinh mạch không thông (thông bất thống, thống bất thông).
• Rối loạn kinh nguyệt: Kinh đến sớm, muộn hoặc lúc có lúc không phản ánh tình trạng Thận hư hoặc Can uất.
• Chướng bụng, mệt mỏi: Dấu hiệu của tỳ vị hư hàn hoặc đàm thấp ứ trệ bên trong.
• Dịch tiết âm đạo bất thường: Do thấp nhiệt hạ chú gây viêm nhiễm.

Căn nguyên các bệnh buồng trứng thường gặp theo Y học cổ truyền

Thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng bên ngoài, Đông y đi sâu vào tìm hiểu căn nguyên để “trị bệnh cầu kỳ bản” (chữa bệnh tận gốc):

• Buồng trứng đa nang (Trứng màng bao): Thường do “Đàm thấp” và “Thận hư”. Cơ thể người phụ nữ tích tụ quá nhiều đàm thấp làm cản trở quá trình phóng noãn, gây nên tình trạng kinh thưa, béo phì và rậm lông.
• Viêm buồng trứng và viêm ống dẫn trứng: Do ngoại tà (thấp nhiệt, độc tà) xâm nhập vào bào cung hoặc do vệ khí kém, gây nên tình trạng sưng, đau và nung mủ (tương đương với tình trạng viêm nhiễm hiện đại).
• Suy buồng trứng (Thiên quý sớm cạn): Liên quan trực tiếp đến Thận tinh suy kiệt. Khi “nguồn nước” Thận cạn, kinh nguyệt sẽ ít dần và mất hẳn, khiến chị em già hóa sớm và giảm ham muốn.
• U nang buồng trứng: Hình thành do khí trệ, huyết ứ lâu ngày kết tụ lại thành khối u (trưng hà). Nếu không hóa ứ tiêu u kịp thời, khối u sẽ ngày càng lớn, chèn ép các tạng phủ xung quanh.

Chị em nên tìm hiểu thêm: Bị buồng trứng đa nang muốn có con cần bồi bổ tạng phủ như thế nào?

Giải pháp phục hồi buồng trứng, bảo vệ thiên chức làm mẹ

Đông y không chỉ dùng thuốc mà còn kết hợp dưỡng sinh để hồi phục chức năng buồng trứng một cách tự nhiên và bền vững:

• Phép trị chuyên sâu: Sử dụng các bài thuốc cổ phương gia giảm như “Lục vị địa hoàng hoàn” để bổ Thận thủy, hoặc các vị thuốc hoạt huyết tiêu u như Trinh nữ hoàng cung, Xạ đen trong điều trị u nang. Với viêm nhiễm, các vị thuốc kháng sinh thực vật như khổ sâm, hoàng bá thường được ưu tiên để thanh nhiệt giải độc.
• Điều hòa lối sống: Tránh lo âu, giận dữ vì “nộ thương Can” – Can khí uất kết sẽ khiến huyết dịch khó lưu thông đến buồng trứng.
• Chế độ dinh dưỡng: Chị em nên ăn các thực phẩm ấm nóng, bổ huyết như gừng, táo đỏ, kỷ tử; tránh các thực phẩm lạnh (hàn) dễ gây co thắt và ứ trệ kinh mạch.

Việc điều trị bằng Đông y đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể. Thay vì tự ý bốc thuốc, chị em cần được các bác sĩ có chuyên môn thăm khám qua tứ chẩn (Vọng – Văn – Vấn – Thiết) để đưa ra lộ trình cá nhân hóa, giúp “mảnh đất” buồng trứng xanh tươi trở lại.

Có thể chị em quan tâm:

• Bị đa nang buồng trứng nên ăn gì để hỗ trợ trứng phát triển tốt?
• Khi nào cần mổ u nang buồng trứng và những lưu ý dưới góc nhìn chuyên gia?