Nang cơ năng buồng trứng là gì, nguy hiểm không?

Trong hành trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, chắc hẳn không ít chị em đã từng cảm thấy lo lắng khi nhận kết quả chẩn đoán “nang cơ năng buồng trứng”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không phải là một căn bệnh nan y mà là hệ quả của sự mất cân bằng trong cơ thể. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu sâu hơn để có cái nhìn điềm tĩnh và khoa học nhất về tình trạng này.

Nang cơ năng buồng trứng dưới lăng kính Y học cổ truyền

Nang cơ năng buồng trứng là những túi chứa dịch hình thành trên buồng trứng. Trong Đông y, buồng trứng cùng với tử cung thuộc về “Bào cung”. Sự hình thành các khối nang này thường liên quan mật thiết đến sự rối loạn của khí huyết và tạng phủ, đặc biệt là tạng Can, Tỳ và Thận.

Theo cơ chế sinh lý, mỗi tháng cơ thể người phụ nữ sẽ có một nang trứng phát triển. Nếu quá trình “thăng hoa” (rụng trứng) diễn ra thuận lợi, khí huyết lưu thông thì nang sẽ biến mất. Ngược lại, nếu khí trệ hoặc huyết ứ, nang không vỡ hoặc không tiêu đi, dẫn đến hình thành u nang:

• U nang noãn: Hình thành khi “khí không đủ lực” để giúp nang trứng vỡ ra và giải phóng noãn.
• U nang hoàng thể: Hình thành sau khi rụng trứng, nhưng do “đàm thấp” hoặc “huyết ứ” khiến hoàng thể không teo đi mà tiếp tục tích tụ dịch.

Tham khảo thêm: Buồng trứng bình thường có bao nhiêu nang? [Hỏi & đáp]

Nhận diện triệu chứng qua biểu hiện của khí huyết

Đông y không chỉ nhìn vào khối u mà còn nhìn vào những tín hiệu mà cơ thể đang phát ra. Khi nang cơ năng xuất hiện, chị em thường gặp phải các tình trạng sau:

Triệu chứng phổ biến:

• Đau bụng dưới (Khí trệ): Cơn đau thường âm ỉ, có lúc nhói đau do khí huyết tại khu vực hạ tiêu bị cản trở.
• Chướng bụng (Đàm thấp): Cảm giác đầy trướng, nặng nề vùng bụng dưới do dịch nang tích tụ.
• Rối loạn kinh nguyệt: Chu kỳ kinh nguyệt không đều, kinh sắc sẫm, có cục máu đông (biểu hiện của huyết ứ) hoặc rong kinh, khí hư bất thường.

Triệu chứng ít phổ biến:

• Đau tức khi quan hệ tình dục do khối u chèn ép kinh lạc.
• Tiểu đêm hoặc táo bón do khí cơ vùng đại trường, bàng quang bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân gây bệnh theo thuyết tạng phủ

Dưới góc nhìn chuyên sâu, sự hình thành nang cơ năng không đơn thuần là do lỗi rụng trứng mà là sự suy yếu của hệ thống tạng phủ:

• Can khí uất kết: Tình trạng căng thẳng, lo âu kéo dài khiến can khí không thông suốt, làm ảnh hưởng đến quá trình điều tiết huyết dịch tại buồng trứng.
• Thận hư: Thận chủ về sinh dục và phát dục. Thận khí kém khiến quá trình rụng trứng gặp trục trặc.
• Tỳ hư sinh đàm: Tỳ vận hóa kém khiến thấp dịch tích tụ lâu ngày hóa thành đàm, tạo thành túi nang chứa dịch.

Ngoài ra, việc sử dụng các loại thuốc kích thích nội tiết hay yếu tố mang thai cũng làm biến đổi đột ngột môi trường khí huyết trong Bào cung, tạo điều kiện cho nang cơ năng phát triển.

Có thể bạn quan tâm: Triệu chứng xuất huyết nang buồng trứng & thông tin cần biết

Nang cơ năng buồng trứng có đáng ngại không?

Về cơ bản, nang cơ năng được coi là “u lành”. Trong vòng vài chu kỳ kinh, khi cơ thể tự điều hòa lại được khí huyết, u sẽ tự tan. Tuy nhiên, nếu chính khí suy kém hoặc u nang quá lớn, một số biến chứng có thể xảy ra:

• Vỡ nang (Thực nhiệt): Gây đau bụng dữ dội, ảnh hưởng đến huyết mạch.
• Xoắn nang (Khí huyết ngưng trệ đột ngột): Cần được can thiệp y tế khẩn cấp.
• Chèn ép: Gây ảnh hưởng đến chức năng của các tạng xung quanh.

Chẩn đoán và hướng điều trị theo Đông y hiện đại

Để xác định chính xác tình trạng, sự kết hợp giữa siêu âm hiện đại và bắt mạch, xem sắc thái là vô cùng quan trọng. Bác sĩ sẽ đánh giá kích thước nang, tính chất dịch và sự lưu thông của khí huyết để đưa ra phác đồ.

Phép trị bằng thuốc thảo dược

Thay vì chỉ tác động vào khối u, Đông y tập trung vào việc “phù chính khu tà” – nghĩa là bồi bổ cơ thể để tự đào thải khối u. Bài thuốc Diệp Phụ Khang là một điển hình trong việc ứng dụng tinh chất diệp lục từ thảo dược để điều trị nang cơ năng:

• Thanh nhiệt, giải độc: Loại bỏ các độc tố và đàm thấp tích tụ.
• Hoạt huyết, hóa ứ: Giúp máu huyết lưu thông, làm mềm và teo nhỏ khối nang một cách tự nhiên.
• Điều hòa nội tiết (Bổ thận, sơ can): Cân bằng lại âm dương, giúp buồng trứng hoạt động đúng chu kỳ, ngăn ngừa nang mới hình thành.

Lưu ý khi mang thai

Với chị em đang mang thai có u nang, việc điều trị cần hết sức thận trọng. Ưu tiên hàng đầu là dưỡng thai, an thai và theo dõi sát sao qua siêu âm. Các bài thuốc Đông y lúc này tập trung vào việc kiện tỳ, bổ thận để bảo vệ bào thai, đồng thời kìm hãm sự phát triển của u nang một cách an toàn nhất.

Lời kết

Nang cơ năng buồng trứng dù phổ biến nhưng không nên là nỗi ám ảnh đối với chị em. Bằng việc thấu hiểu cơ thể, điều chỉnh lối sống và lựa chọn phương pháp điều hòa khí huyết từ Đông y, chị em hoàn toàn có thể hóa giải tình trạng này một cách nhẹ nhàng, bảo vệ vẹn toàn thiên chức làm mẹ và sức khỏe phái đẹp.

Tham khảo thêm:

• U nang buồng trứng khi mang thai có nguy hiểm không?
• Hạnh phúc đón tin vui sau khi sử dụng Diệp Phụ Khang điều trị u nang buồng trứng