Khí hư là gì và những điều chị em cần biết để đảm bảo sức khỏe

Trong hành trình chăm sóc sức khỏe phu khoa, khí hư không chỉ đơn thuần là dịch tiết sinh lý mà còn được ví như “tấm gương” phản chiếu tình trạng sức khỏe bên trong của chị em. Theo quan niệm của Y học cổ truyền (YHCT), khí hư (hay còn gọi là đới hạ) có mối liên hệ mật thiết với hệ thống tạng phủ, đặc biệt là tạng Tỳ và Thận. Việc thấu hiểu sự thay đổi của dòng chảy này chính là chìa khóa để chị em giữ gìn nét xuân và bảo vệ khả năng làm mẹ.

Khí hư là gì dưới góc nhìn của Y học cổ truyền?

Trong Đông y, khí hư bình thường được gọi là “tân dịch”, có màu trắng trong hoặc hơi trắng đục, không mùi, giúp nuôi dưỡng và làm nhuận âm đạo. Đây là biểu hiện của một cơ thể có khí huyết lưu thông, tạng phủ bình hòa. Chức năng chính của dịch tiết này là bảo vệ âm cung khỏi sự xâm nhập của ngoại tà (vi khuẩn, nấm), đồng thời duy trì độ ẩm cần thiết cho “vùng cấm địa”.

Cấu tạo và vai trò của dịch tiết đối với chức năng sinh sản

Về mặt bản chất, khí hư được hình thành từ sự điều tiết của nội tiết tố trong cơ thể. Ở mỗi giai đoạn của chu kỳ, trạng thái của dịch tiết sẽ có sự thay đổi rõ rệt:

• Giai đoạn đầu chu kỳ: Dịch tiết thường ít, đặc trưng bởi các tế bào biểu mô âm đạo.
• Giai đoạn giữa chu kỳ (rụng trứng): Dưới tác động của hormone, dịch tiết trở nên trong suốt, dai như lòng trắng trứng gà. Đây là điều kiện lý tưởng giúp tinh trùng dễ dàng di chuyển để gặp trứng, hỗ trợ quá trình thụ thai.
• Giai đoạn sau rụng trứng: Dịch tiết chuyển sang dạng đặc hơn, đục hơn do sự thay đổi của các thành phần tế bào.

Chức năng của khí hư vô cùng quan trọng: vừa làm sạch, loại bỏ tế bào chết, vừa tạo ra rào cản ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập sâu vào tử cung. Đồng thời, đây cũng là chất bôi trơn tự nhiên giúp chị em tự tin và thoải mái hơn trong đời sống vợ chồng.

tham khảo thêm: bị huyết trắng nên ăn gì, kiêng gì giúp khỏi bệnh nhanh?

Nhận biết khí hư bình thường và các dấu hiệu cảnh báo bệnh lý

Chị em cần đặc biệt lưu tâm đến những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể để phân biệt giữa trạng thái sinh lý và bệnh lý:

Khí hư bình thường (Chính khí vững): Có màu trắng trong hoặc trắng đục, hơi dai, mùi tanh nhẹ đặc trưng hoặc không mùi. Lượng dịch tiết ổn định, chỉ tăng lên vào thời điểm rụng trứng hoặc khi có kích thích tình dục.

Khí hư bất thường (Chứng Đới Hạ): Đây là lúc cơ thể đang phát đi tín hiệu cầu cứu. Các biểu hiện thường gặp bao gồm:

• Màu sắc lạ: Chuyển sang màu vàng, xanh lục, xám hoặc có lẫn sợi máu (màu nâu).
• Mùi hôi: Mùi tanh nồng, mùi chua hoặc mùi hôi thối khó chịu.
• Kết cấu: Vón cục như bã đậu, có bọt hoặc lỏng loãng như nước.
• Triệu chứng đi kèm: Ngứa ngáy vùng kín, đau rát khi quan hệ hoặc tiểu buốt.

Khí hư bất thường và mối liên hệ với các bệnh phụ khoa

Theo kinh nghiệm lâm sàng của Đông y, sự biến đổi của khí hư thường phản chiếu các bệnh lý phụ khoa sau:

• Viêm âm đạo do nấm: Thường do thấp nhiệt ứ trệ, khiến khí hư trắng, đóng thành mảng vón cục như váng sữa, kèm theo ngứa rát dữ dội.
• Viêm âm đạo do vi khuẩn: Biểu hiện bằng khí hư màu xám hoặc trắng loãng, mùi hôi tanh nồng nặc, liên quan đến sự mất cân bằng của hệ vi sinh (âm dương mất cân bằng).
• Viêm Trichomonas: Khí hư thường có màu xanh vàng, có bọt và mùi hôi rất đặc trưng.
• Viêm lộ tuyến, viêm cổ tử cung: Khí hư ra nhiều liên tục, có thể có màu vàng xanh, đôi khi có lẫn máu. Đây là tình trạng nhiệt độc tích tụ lâu ngày gây tổn thương niêm mạc.
• Bệnh lý ác tính: Khí hư màu nâu, đen, mùi hôi thối nghiêm trọng có thể là dấu hiệu của ung thư cổ tử cung cần được tầm soát ngay lập tức.

có thể bạn quan tâm: nhiễm nấm candida âm đạo: cách nhận biết, chẩn đoán và điều trị

Chăm sóc và phòng ngừa bệnh lý khí hư theo phương pháp tự nhiên

Để duy trì sức khỏe vùng kín bền vững, chị em nên áp dụng các biện pháp dưỡng sinh và vệ sinh khoa học:

Vệ sinh đúng cách: Sử dụng nước ấm hoặc các loại thảo dược tự nhiên như lá trầu không, lá chè xanh để xông rửa nhẹ nhàng bên ngoài. Tuyệt đối không thụt rửa sâu bên trong để tránh làm tổn thương lợi khuẩn và phá vỡ độ pH tự nhiên.

Chế độ dinh dưỡng (Thực dưỡng): Nên bổ sung các loại rau xanh, trái cây giàu vitamin. Hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ và đồ ngọt – vốn là những tác nhân dễ sinh thấp nhiệt trong cơ thể. Bổ sung thêm các thực phẩm lên men tự nhiên như sữa chua để cân bằng hệ vi sinh.

Lối sống lành mạnh: Giữ tinh thần thoải mái, tránh lo âu, stress vì can khí uất kết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh nguyệt và khí hư. Lựa chọn trang phục thoải mái, chất liệu cotton thấm hút tốt để vùng kín luôn khô thoáng.

Thăm khám định kỳ: Đừng đợi đến khi có bệnh mới chữa. Việc thăm khám định kỳ giúp chị em sớm phát hiện những bất ổn từ khi còn trong “trứng nước”.

Khí hư chính là lời báo hiệu về sức khỏe của phái đẹp. Hãy lắng nghe và chăm sóc cơ thể mỗi ngày bằng tất cả sự thấu hiểu và yêu thương để bảo vệ thiên chức người phụ nữ một cách trọn vẹn nhất.

có thể bạn quan tâm

ra huyết trắng là bệnh gì? hình ảnh, dấu hiệu và cách điều trị

ra khí hư màu nâu trước kỳ kinh nguyệt có đáng lo không