Hạt Đười Ươi

Bác sĩ phụ trách

Bác sĩ Phạm Thị Minh Dương

Bác sĩ

Hạt đười ươi là hạt của cây đười ươi hay còn gọi là cây đại hải tử, lười ươi,… Loại hạt này không chỉ dùng làm thức uống giải khát, bổ mát trong ngày hè nóng bức mà chúng còn được sử dụng như một vị thuốc nam, giúp cải thiện viêm họng mãn tính, viêm đường tiết niệu hoặc gai cột sống,… Bạn đọc cùng tìm hiểu chi tiết hơn về đặc điểm cũng như tác dụng và cách dùng từ loại hạt đặc biệt này. 

Thông tin chung về hạt đười ươi

Hạt đười ươi còn có nhiều tến gọi khác là đại hồng quả, đại hải tử, an nam tử, đại hải,… Tên khoa học là Sterculia lychnophora Hance, thuộc họ Trôm. Những thông tin về đặc điểm tự nhiên, phân bố, thành phần hoá học như sau:

Đặc điểm thực vật và phân loại

Dược liệu có hình bầu dục, có kích thước to cỡ vài cm. Hạt có bề mặt sần sùi và có màu nâu hơi vàng. Đại hồng quả phân thành hai loại:

  • Hạt đười ươi bay trâu: Loại hạt này có nguồn gốc từ miền Trung, chủ yếu ở Quảng Nam. Có thể nhận biết hạt đười ươi bay trâu qua đặc điểm như hạt to và dài. Khi chín rụng có màu ngà ngà đỏ, giống màu cánh gián. Loại hạt này thường ít thấy, số lượng hàng năm thường không nhiều.
  • Hạt đười ươi bay sẻ: Loại hạt này thường tìm thấy nhiều ở khu vực miền Nam, tập trung chủ yếu ở Cát Tiên – Đồng Nai. Về đặc điểm, hạt đười ươi bay sẻ thường có kích thước nhỏ hơn đười ươi bay trâu. Khi chín rụng, hạt cò màu từ vàng tươi đến ngà vàng. Vỏ hạt mỏng, nở nhanh.
Hạt đười ươi khô được tách từ quả đười ươi
Hạt đười ươi khô được tách từ quả đười ươi

Phân bố

Cây đười ươi là một trong những thảo dược quen thuộc của người dân Nam Bộ. Vì vậy, cây phân bố chủ yếu ở các tỉnh thuộc khu vực này như Đồng Nai, Vũng Tàu,… Ngoài ra, ngày nay loại cây này cũng được trồng nhiều ở các tỉnh Tây Nguyên như Kon Tum, Lâm Đồng, Gia Lai,…

Thu hái, chế biến và bảo quản

Cây đười ươi thường đậu quả vào tháng 6. Sau khi quả chín, người dân sẽ bắt đầu thu hạt. Thời gian hái hạt bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 8.

Quả đười ươi chín sau khi hái về được tách bỏ vỏ bên ngoài và chỉ lấy hạt làm dược liệu. Hạt đười ươi sau đó được mang đi phơi khô hoặc sấy khô tuỳ từng nhu cầu. Hạt đười ươi khô cần được bảo quản ở nơi khô thoáng, nhiệt độ phòng, tránh ánh sáng và ẩm ướt có thể làm hư hỏng dược liệu. 

Thành phần hóa học

Các nghiên cứu về hạt đười cho biết, trong thảo dược này chứa tinh bột, 2.98 chất béo, đường, tanin, chất nhầy và chất đắng. Ngoài các thành phần này, các nhà khoa học còn phát hiện trong hạt chứa các hoạt chất như:

  • Bassorin
  • Galactose
  • Arabinose
  • Pentose
Hạt đười ươi chứa nhiều thành phần tốt cho sức khoẻ
Hạt đười ươi chứa nhiều thành phần tốt cho sức khoẻ
 

Tác dụng của hạt đười ươi với sức khoẻ con người

Trong Đông y hạt đười ươi có tính mát và vị ngọt nhẹ nhờ đó giúp giải độc, thanh nhiệt và lợi cổ họng. Vì vậy, vị thuốc Nam này thường dùng điều trị các bệnh bệnh sau:

  • Chữa viêm họng mãn tính, viêm họng hạt
  • Điều trị chảy máu cam
  • Chữa viêm đường tiết niệu
  • Điều trị các bệnh lý liên quan đến xương khớp như bệnh gai cột sống, đau nhức khớp,…
  • Chữa táo bón
  • Giải độc, thanh nhiệt, giúp điều hòa thanh nhiệt cơ thể trong những ngày nắng nóng
  • Chữa sỏi thận
  • Trị mụn nhọt, giúp làm đẹp da

Cách dùng và liều lượng: Dược liệu thường dùng dưới dạng ngâm nở. Mỗi lần dùng khoảng 3 – 5 hạt.

Bài thuốc chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian

Bạn đọc tham khảo một số bài thuốc chữa bệnh theo dân gian từ hạt đười ươi như sau để có thể áp dụng và thực hiện tại nhà:

Điều trị chảy máu cam

Trong trường hợp con trẻ bị chảy máu cam do nóng nhiệt gây nên, cha mẹ có thể cầm máu cho con bằng cách dùng 5 đại hồng quả đem sao vàng và nấu nước. Cho con uống nước này thay nước lọc hàng ngày, giúp làm mát và cải thiện bệnh.

Chữa viêm họng mãn tính, viêm họng hạt

Hạt đười ươi đem ngâm cho nở. Sau đó, cho thêm ít đường và ăn. Ăn hạt đười ươi trong 2 tuần, giúp cải thiện viêm họng mãn tính, viêm họng hạt và cải thiện triệu chứng khàn tiếng.

Hạt đười ươi chữa viêm họng mãn tính
Hạt đười ươi chữa viêm họng mãn tính

Trị cổ họng sưng đau, ho có đờm và viêm đường tiết niệu

Dùng 2 – 5 đại hồng quả đem cho vào cốc nước nóng. Chờ khoảng 5 phút cho hạt nở đều. Sau đó, bóc lớp vỏ ngoài và lấy phần nhân thịt, pha thêm đường và chia đều uống trong ngày.

Điều trị mụn nhọt

Lấy nước ngâm đại hồng quả đem trộn với cơm và đắp lên nốt mụn nhọt. Nên đắp mỗi ngày cho đến khi mụn xẹp và biến mất.

Chữa chứng táo bón

Dùng 2 – 3 hạt đại hồng quả ngâm nước nóng cho nở mềm. Sau đó, bóc bỏ lớp vỏ ngoài và uống vào sáng sớm khi bụng rỗng.

Điều trị bệnh gai cột sống

Dùng 5 hạt đại hồng quả đem rửa sạch và ngâm trong 700 ml nước sôi để nguội. Sau khi hạt nở đều thì vớt bỏ lớp vỏ gân ngoài rồi pha thêm đường phèn và uống.

Hạt đười ươi mang đến nhiều tác dụng cho sức khoẻ người dùng
Hạt đười ươi mang đến nhiều tác dụng cho sức khoẻ người dùng

Chữa sỏi thận

Chuẩn bị:

  • Đại hồng quả: Nên chọn hạt đại hồng quả tự chín và rụng để có dược tính cao
  • Chuối hột rừng: Chọn chuối có nhiều hột và ngọt

Cách làm:

  • Chuối hột đem thái mỏng và phơi khô
  • Hạt đười ươi đem rang chín
  • Đem hai dược liệu này xay thành bột mịn và trộn vào nhau theo tỷ lệ 4 chuối, 1 đười ươi

Cách dùng:

Mỗi ngày dùng 1 muỗng canh bột hỗn hợp hai nguyên liệu này hòa tan trong cốc nước ấm và uống. Buổi sáng uống 1 muỗng và buổi tối sau 21 giờ uống 2 muỗng.

Bài thuốc chữa sỏi thận bằng hạt đười ươi chỉ áp dụng ở những đối tượng bị sỏi thận ở mức độ nhẹ. Trong trường hợp sỏi có kích thước lớn, bạn nên thăm khám và điều trị bằng các biện pháp y khoa.

Hạt đười ươi giá bao nhiêu?

Hạt đười ươi bán trên thị trường hiện nay không thiếu với nhiều nhà cung cấp, nhà buôn, nhà bán lẻ,… để đáp ứng nhu cầu của người dùng. Giá bán những loại này giao động từ 400.000 – 500.000 VNĐ/kg. Mức giá còn có thể thay đổi, chênh lệch cao thấp tùy vào thời điểm, đúng mùa vụ, thương hiệu cung cấp, độ khan hiếm,….

Phần lớn hạt đười ươi sẽ được người dân địa phương thu hái, lượm nhặt khi quả chín và rụng hạt xuống đất. Sau đó họ sẽ bán cho các thương lái hoặc cá nhân có nhu cầu sử dụng. Vì thế nên thị trường mới có nhiều nhà cung cấp nhưng chất lượng cũng như nguồn gốc lại rất khó để đảm bảo. Việc mua nhầm những sản phẩm kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái, pha tạp trộn lẫn không chỉ gây lãng phí tiền bạc mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. 

Hạt đười ươi Trung tâm Vietfarm cung cấp ra thị trường
Hạt đười ươi Trung tâm Vietfarm cung cấp ra thị trường

Lưu ý khi dùng hạt đười ươi

Một số lưu ý, bạn cần chú ý trong quá trình dùng hạt đười ươi cải thiện sức khỏe:

  • Không nên ăn hạt đười ươi khô (chưa được ngâm nước). Bởi khi vào cơ thể, nguyên liệu sẽ hấp thu nước, trương nở và gây tắc nghẽn ruột dẫn đến cứng bụng và khó thở
  • Người mắc bệnh tiêu hóa hoặc có các vấn đề về hệ tiêu hóa, tốt nhất không nên dùng 
  • Nên dùng dược liệu ở liều lượng đủ, tuyệt đối không quá lạm dụng để tránh tác dụng phụ như buồn nôn, ho có đờm hoặc nước đờm trắng
  • Không nên ngâm quá nhiều hạt đười ươi để dùng dần. Tốt nhất, uống đến đâu ngâm tới đó để tránh làm mất chất, đồng thời tránh hạt bị chua và nhiễm khuẩn
  • Nên lựa chọn hạt đười ươi có nguồn gốc rõ ràng, không chứa chất bảo quản hoặc tẩm chất tẩy rửa,…

Hạt đười ươi giúp tăng cường cải thiện sức khỏe và hỗ trợ điều trị bệnh. Tuy nhiên, trước khi sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh những ảnh hưởng xấu khiến bệnh ngày càng trầm trọng.

Có thể bạn quan tâm

Ngày đăng 02:13 - 01/06/2023 - Cập nhật lúc: 14:49 - 29/05/2024
Chia sẻ:

Bình luận (53)

  1. Nông Giang
    Nông Giang says: Trả lời

    trẻ con 3 tuổi có dùng loại hạt này được k ạ. con hay bị viêm họng với sưng họng

  2. Hồng Tươi
    Hồng Tươi says: Trả lời

    Hạt này trị nhiều loại bệnh vậy ak nào giờ mình không biết cảm ơn nhà thuốc nhiều nhé

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Cây muồng trâu

Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng dược lý và được sử…

Bán biên liên

Bán biên liên là dược liệu có vị ngọt cay, tính bình, chủ trị rắn độc cắn, nhọt độc, tiểu khó, sốt rét, viêm tai giữa... Vị thuốc này có…

Bạch đàn trắng

Bạch đàn trắng là dược liệu thường được sử dụng để bào chế thuốc kháng khuẩn đường hô hấp và một số bệnh lý ngoài da. Ngoài ra, dược liệu cũng…

Bạch biển đậu

Bạch biển đậu (đậu ván) được xếp vào nhóm thuốc bổ khí cùng với bạch truật, hoài sơn, đường quy, đảng sâm, nhân sâm và hoàng kỳ. Vì vậy đậu…

Bác sĩ phụ trách

Bác sĩ Phạm Thị Minh Dương

Bác sĩ

[ads_sidebar]
Xem nhiều

Đặt câu hỏi

Chia sẻ
Bỏ qua