Đội Ngũ Bác Sĩ Thuốc Dân Tộc Khảo Sát Vùng Trồng Dược Liệu Đạt Chuẩn GACP – WHO, Khu Bảo Tồn Dược Liệu Tại Hà Giang

Trong khuôn khổ kế hoạch chuẩn hóa và kiểm soát chất lượng dược liệu đầu vào, từ ngày 15-18/4/2026 vừa qua, đội ngũ bác sĩ Trung tâm Thuốc dân tộc đã có chuyến công tác tại Hà Giang, trực tiếp khảo sát các vùng trồng đạt chuẩn GACP – WHO và khu bảo tồn dược liệu Hồ Quang Minh (thuộc hệ thống Bông Sen Vàng). 

Trực tiếp tham gia chuyến khảo sát, về vườn dược liệu lần này, có:

• Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan (Giám đốc Chuyên Môn Trung tâm Thuốc dân tộc)
• TT ƯT, Bác sĩ Nguyễn Thị Nhuần (Phó Giám đốc Chuyên Môn Trung tâm Thuốc dân tộc)
• Cùng đội ngũ cán bộ, nhân viên Trung tâm

Chuyến đi không đơn thuần là hoạt động tham quan hay làm việc mang tính hình thức mà là một bước đi mang tính chiến lược, đi đến tận “gốc” của dược liệu – nơi khởi đầu của mỗi thang thuốc để kiểm chứng một cách toàn diện và thực tế nhất, kiểm soát chặt chẽ nhất chất lượng nguồn dược liệu đầu vào để nâng cao hiệu quả điều trị.

Cam kết chuẩn hóa dược liệu – Nỗ lực bền bỉ phía sau mỗi thang thuốc

Song song với hoạt động khám chữa bệnh, Trung tâm Thuốc dân tộc trong nhiều năm qua luôn xác định rõ một định hướng xuyên suốt: Chuẩn hóa dược liệu và kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào chính là nền tảng cốt lõi để nâng cao hiệu quả điều trị.

Điều này không dừng lại ở việc lựa chọn nhà cung cấp mà được triển khai bằng những hành động cụ thể:

• Trực tiếp khảo sát vùng trồng
• Đánh giá quy trình canh tác, thu hái
• Kiểm chứng tiêu chuẩn chất lượng tại thực địa
• Xây dựng mối liên kết bền vững với các đơn vị đạt chuẩn

Chuyến công tác tại Hà Giang lần này là một phần quan trọng trong chuỗi kế hoạch đó. Không chỉ nhằm “xác nhận” chất lượng dược liệu đang sử dụng mà còn hướng tới hoàn thiện một hệ thống kiểm soát toàn diện – minh bạch – lâu dài, đảm bảo mỗi vị thuốc khi đưa vào điều trị đều có giá trị thực sự.

Hà Giang – “thổ nhưỡng vàng” cho dược liệu phát triển tự nhiên

Hà Giang từ lâu được biết đến là vùng đất hội tụ nhiều điều kiện lý tưởng cho dược liệu sinh trưởng:

• Địa hình núi cao, khí hậu khắc nghiệt
• Thổ nhưỡng giàu vi khoáng
• Hệ sinh thái đa dạng, ít chịu tác động công nghiệp

Chính những yếu tố này đã tạo nên một môi trường mà ở đó, cây thuốc không phát triển theo hướng “nhanh” mà phát triển theo hướng tích lũy dược tính một cách tự nhiên và bền vững.

Giống như một viên ngọc được mài giũa qua thời gian, cây thuốc nơi đây phải trải qua quá trình thích nghi, chống chịu, từ đó hình thành nên “lực” dược tính mạnh mẽ – yếu tố cốt lõi trong Y học cổ truyền.

Trong chuyến công tác, đoàn bác sĩ đã trực tiếp khảo sát hệ thống vùng trồng của 7 nhóm dược liệu chủ lực đang được ứng dụng trong nhiều bài thuốc điều trị, bao gồm:

• Ba Kích
• Kim Ngân Hoa
• Khôi Tía
• Mạch Môn
• Hương Phụ
• Hoài Sơn
• Và một số dược liệu bản địa đặc trưng khác

Tại từng điểm khảo sát, đội ngũ bác sĩ tiến hành:

• Đánh giá điều kiện thổ nhưỡng, nguồn nước
• Quan sát phương thức canh tác, chăm sóc
• Kiểm chứng thời điểm thu hái và quy trình sơ chế
• Đối chiếu với tiêu chuẩn GACP – WHO trong thực tế triển khai

Không dừng lại ở quan sát, các bác sĩ còn trực tiếp trao đổi chuyên sâu với đội ngũ kỹ thuật tại địa phương nhằm làm rõ từng khâu trong chuỗi sản xuất dược liệu.

Khảo sát khu bảo tồn dược liệu Hồ Quang Minh – “ngân hàng sống” của thuốc Nam

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chuyến đi là buổi làm việc tại khu bảo tồn dược liệu Hồ Quang Minh – nơi được ví như một “ngân hàng sống” lưu giữ và phát triển các giống cây thuốc quý của Việt Nam.

Tại đây, dược liệu không được trồng theo hướng đại trà, mà được:

• Bảo tồn theo hệ sinh thái tự nhiên
• Nhân giống có kiểm soát
• Theo dõi chặt chẽ về sinh trưởng và dược tính

Mỗi cây thuốc không chỉ là một “nguyên liệu” mà là một thực thể sống được chăm sóc với sự hiểu biết và tôn trọng. Điều này tạo nên sự khác biệt căn bản: Dược liệu không chỉ “đạt chuẩn”, mà còn giữ được “hồn” của dược tính tự nhiên.

Tiêu chuẩn GACP – WHO: Không chỉ là quy định, mà là “hàng rào” bảo vệ chất lượng

Toàn bộ các vùng trồng trong hệ thống Bông Sen Vàng đều được xây dựng và vận hành theo tiêu chuẩn GACP – WHO.

Đây là bộ tiêu chuẩn quốc tế quy định nghiêm ngặt về:

• Lựa chọn giống và vùng trồng
• Điều kiện canh tác, môi trường
• Quy trình chăm sóc, thu hái
• Sơ chế, bảo quản và truy xuất nguồn gốc

Trong thực tế khảo sát, đoàn công tác ghi nhận:

• Quy trình được triển khai đồng bộ, có kiểm soát
• Dữ liệu theo dõi rõ ràng, minh bạch
• Các khâu đều được thực hiện nhất quán, không mang tính hình thức

Điều này cho thấy một hướng đi bài bản, đảm bảo dược liệu không chỉ tốt ở một thời điểm mà ổn định và đồng đều trong dài hạn.

Từ vùng trồng đến thang thuốc – Khép kín một vòng tròn giá trị

Chuyến công tác lần này góp phần làm rõ một thực tế quan trọng trong Y học cổ truyền: Hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào bài thuốc, mà bắt đầu từ chất lượng dược liệu.

Một thang thuốc muốn phát huy tối đa công dụng cần hội tụ đầy đủ các yếu tố:

• Dược liệu đạt chuẩn
• Quy trình bào chế đúng
• Phác đồ điều trị phù hợp

Việc trực tiếp kiểm chứng vùng trồng giúp đội ngũ bác sĩ Thuốc dân tộc:

• Chủ động kiểm soát chất lượng đầu vào
• Gia tăng độ chính xác trong kê đơn
• Nâng cao hiệu quả điều trị thực tế cho người bệnh

Trực tiếp tham gia chuyến công tác, Thạc sĩ, Bác sĩ Tuyết Lan – Giám đốc chuyên môn Trung tâm Thuốc dân tộc nhấn mạnh:

“Với tôi, dược liệu không chỉ là nguyên liệu để bốc thuốc, mà là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị. Nếu không hiểu rõ nguồn gốc, không trực tiếp kiểm chứng, thì rất khó để yên tâm khi sử dụng cho người bệnh.

Chuyến đi này không phải để ‘xem cho biết’, mà để đánh giá một cách thực chất – từ vùng trồng, cách chăm sóc đến quy trình xử lý sau thu hoạch. Chỉ khi nhìn tận mắt, kiểm tra tận nơi, tôi mới có thể chắc chắn rằng những vị thuốc mình đang dùng thực sự xứng đáng với niềm tin của bà con”.

Những chia sẻ này không chỉ phản ánh quan điểm chuyên môn mà còn thể hiện rõ tinh thần làm nghề nghiêm túc, định hướng phát triển của Trung tâm Thuốc dân tộc: Lấy chất lượng dược liệu làm nền tảng, lấy hiệu quả điều trị làm mục tiêu và lấy sự minh bạch làm cam kết với người bệnh.

Trong bối cảnh thị trường dược liệu còn nhiều biến động, việc chủ động đi đến tận vùng trồng, tận nơi sản xuất để kiểm chứng chính là cách để xây dựng niềm tin một cách bền vững.

Hành trình tại Hà Giang không chỉ dừng lại ở việc khảo sát mà là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện chuỗi giá trị dược liệu – từ tự nhiên đến điều trị. Giống như việc tìm về “mạch nguồn” của một dòng nước, chỉ khi hiểu rõ nơi bắt đầu mới có thể đảm bảo chất lượng ở điểm cuối. Và với Trung tâm Thuốc dân tộc, đó không chỉ là một lựa chọn mà là một cam kết lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng, để bà con yên tâm khi lựa chọn YHCT để điều trị bệnh, chăm sóc sức khỏe.